1e-prijswinnaar Atelierbruut, detail paneel

De prijsvraag had als thema’s ‘krimp, energietransitie en ruimtelijke kwaliteit’ in de Veenkoloniën. De deelnemers stonden voor de opgave om het gebied, ondanks een krimpende bevolking, nieuwe economische en maatschappelijke perspectieven te bieden, met behulp van de ‘puzzelstukjes’ bevolking, landbouw, water en energie. Bovenal hadden deelnemers de opdracht inwoners en maatschappelijke organisaties bij hun voorstellen te betrekken en voorstellen te doen voor het creëren van draagvlak om veranderingen tot stand te laten komen. Volgens de vakjury is dat goed gelukt. De 36 teams van professionals, oud en (vaak) jong, hebben geïnvesteerd in het begrijpen van de streek en in contact met mensen uit de streek.

De winnende inzendingen geven creatieve voorstellen hoe inwoners, bedrijven, coöperaties en overheden in de Veenkoloniën, met inzet van bewezen succesvolle projecten, een beweging op gang kunnen brengen die aansluit bij de wensen van de bevolking en leidt tot versterking van de economische structuur en de ruimtelijke kwaliteit.

De winnende inzending, onder de titel Samen Pionieren, blinkt volgens de jury uit door ‘een uitstekende analyse en methode om diverse problemen te signaleren en in goede banen te gaan leiden. Het laat ook ruimte om andere initiatieven te absorberen’. De jury spreekt over ‘een soort acupunctuurplanning’.
De tweede prijs, 7Sprong, reikt een werkwijze aan die tot de verbeelding spreekt en fenomenen als landbouw en water ruimtelijk weet te koppelen. Veennet (3e prijs) is een werkelijk integraal plan met interessante inzet van netwerken en bouwstenen.
De drie prijswinnaars winnen respectievelijk 18.000, 14.000 en 11.000 euro. De vakjury en de streekjury hebben verder twee stimuleringsprijzen gegeven aan jonge inzenders en drie eervolle vermeldingen verleend. Alle winnaars en hun inzendingen zijn samengebracht in het juryrapport dat beschikbaar is op www.eowijers.nl.

De voorzitter van de vakjury is ir Yttje Feddes, de Rijksadviseur voor het Landschap. Zij schrijft in het juryrapport dat de prijsvraag en de inzendingen wijzen op een paradigmawisseling in de wereld van ruimtelijke ontwikkelaars en ontwerpers. ‘Ontwerpen gaat meer dan ooit over het smeden van nieuwe allianties en over een andere houding van ontwerpers in het proces. Eerst wordt – ontwerpend – de opgave, timing en processtructuur doordacht, daarna komt pas de ruimtelijke oplossing aan de orde.’
De streekjury stond onder voorzitterschap van Leontien Kompier, burgemeester van Vlagtwedde. De streekjury heeft in het bijzonder gelet op maatschappelijk draagvlak, uitvoerbaarheid van de winnende inzendingen en of het aansluit bij het karakter van de Veenkoloniën.

De Eo Wijers-stichting heeft de prijsvraag samen georganiseerd met de Agenda voor de Veenkoloniën, de samenwerking van twee provincies, acht gemeenten en twee waterschappen. De bestuurders van de Groningse en Drentse krimpregio’s en die van de Agenda gaan met de drie prijswinnaars bespreken hoe tot realisatie van hun ideeën kan worden gekomen. Ook de drie eervolle vermeldingen worden daarbij betrokken. Alle 36 inzenders worden bovendien uitgenodigd voor een derde Veenmarkt om hun ervaringen met de prijsvraag en met de Veenkoloniën te evalueren. Wageningen University and Research krijgt de opdracht om ook uit alle niet prijswinnende inzendingen waardevolle ideeën te halen die bij de ontwikkeling van de Veenkoloniën een rol kunnen spelen.