Hendrik Petrus Berlage was een hartstochtelijk reiziger. Na zijn studie in Zürich maakte hij in 1880 en 1881 een lange reis door Italië, waar hij Turijn, Genua, Sicilië, Rome, Orvieto, Perugia, Siena, Florence en Venetië bezocht. Het verslag van deze reis en de talloze tekeningen die hij maakte laten zien met hoeveel enthousiasme Berlage deze confrontatie met de klassieke wereld aanging. Zijn beschrijvingen zijn een bewijs van hoe hij een cultuur die in zekere zin reeds passé was toch gretig in zich opnam. Zij vormde een klankbord voor zijn eigen opvattingen en denkbeelden. Sindsdien is de aard van het reizen grondig veranderd. Een vergelijking met de rijkdom aan impressies van deze architect laat zien hoe armoedig ons reizen tegenwoordig is geworden. Berlages Italiaanse reisherinneringen worden hier voor het eerst gepubliceerd, en ingeleid door architectuurhistoricus Herman van Bergeijk.

In 2007 is de Zwarte Madonna gesloopt, 22 jaar oud. Het misschien wel bekendste woningbouwproject van architect Carel Weeber in het Haagse Spuikwartier moest plaatsmaken voor twee nieuwe ministeries. Al vanaf de eerste presentatie is de Zwarte Madonna omstreden en wordt er fel op gereageerd. De bouw van het complex is de start voor de verdere invulling van het gebied tussen Centraal Station en Spui. Van een geïsoleerd object evolueert het gebouw tot een volwaardig onderdeel van de stad. Als in 2000 de eerste sloopplannen bekend worden blijkt het complex toch meer geliefd dan gedacht. De bewoners blijken zeer tevreden met hun woningen en protesteren tegen de sloop. In deze uitgave worden de voorgeschiedenis, het ontwerp, de stedenbouwkundige plannen en de meningen over dit unieke complex gedocumenteerd.

In passing is een nieuwe fotonovel van beeldend kunstenaar, architectonisch ontwerper en schrijver Mark Pimlott (1958), met een selectie teksten en meer dan tachtig foto's uit de periode 1970 - 2009. Dit boek geeft een overzicht van een verzameling 'plaatsen' of 'ruimten: de omringende, stedelijke omgeving en interieurs. Pimlott maakt al ruim twintig jaar foto's en films. Zijn praktijk beslaat architectuur en beeldende kunst. Zijn fascinatie richt zich op plekken en voorwerpen, op toevallige en gemeenschappelijke relaties binnen de stedelijke omgeving, op betekenisgeving.

Mark Pimlott is an artist, architectural designer and writer. He lives and works in The Hague, Netherlands and London, United Kingdom. He studied architecture at McGill University, Montréal (1981) and the Architectural Association, London (1985); and visual arts at Goldsmiths College, University of London (1992). He has made projects for architecture, interiors and furniture since 1980, and in his own practice since 1988.

Improvisations on Urbanity documenteert de debatten, installaties, projecten en muziek die Ton Matton (MattonOffice) en Christopher Dell organiseerden in Berlijn, Hamburg, Londen en Rotterdam. Het doel van hun rondreis was een onderzoek naar klimaatwijziging: consequenties, mogelijkheden en gevolgen ervan op de sociale impact van de stedenbouw. Mattons pioniersgeest, onverwoestbaar optimisme en vermogen zich buiten de gebaande paden te begeven hebben inmiddels ook buiten Nederland de aandacht getrokken en geleid tot initiatieven waarin Mattons oproep tot improvisatie op verschillende niveaus uitgeprobeerd wordt. In de samenwerking met Christopher Dell vindt Ton Matton een theoretisch kader om het draagvlak van zijn boodschap te verbreden.

Improvisations on Urbanity initieert tot pragmatisch handelen, flexibiliteit en individuele creativiteit. De publicatie richt zich op het internationale aspect van klimaatverandering en effecten ervan op architectuur, ruimtelijke ordening en interieur. Het trendy pragmatisme vormt een inspiratiebron voor architecten, stedenbouwers, ontwerpers en studenten en de disciplines (sociologen, beleidsmakers, projectontwikkelaars) waarmee zij samenwerken.

In this publication trendy pragmatism coincides with the improvisation of jazz music. The result is a plan of action to constructively deal with disorder in urbanism. Improvisation acknowledges disorder and works with existing potentials. Improvisation means, therefore, to work with reality but at the same time, create reality.

In a time where diverse life forms and rational principals coexist, urbanism becomes more and more inoperative. As the urban becomes even more complex, we have to begin to reflect upon how orders are created and negotiated. This means that orders are not given, but have to be improvised. The urban is designed by a performative imperative. If the subject of industrialism was governed by corporate regulations, it now has to govern itself. But how does that work? How do we create new forms of self-governing? How do we organize and produce social space under these circumstances?

Het International New Town Institute (INTI) in Almere doet onderzoek naar de ontwikkeling van new towns. In ‘New Towns for the 21st Century’ zoekt het INTI naar de relatie tussen de geplande en de ongeplande stad.
New York, Almere, Melbourne, ooit werden ze bedacht achter de tekentafel en gloednieuw opgeleverd. Vanaf dat moment namen mensen de stad in beslag, veranderden bewoners het ontwerp en maakten hun eigen toevoegingen. Kunnen architecten en stedenbouwers anticiperen op ongeplande activiteiten, bijdragen van burgers en veranderingen in de politieke, economische en culturele omstandigheden? Kunnen daarmee het ontwerpen en de stad zelf verrijkt worden?

The International New Town Institute (INTI) based in the Dutch new town Almere conducts research on the development of new towns. In ‘New Towns for the 21st Century’ the INTI examines the relation between the planned and the unplanned city.
New York, Almere, Melbourne were once thought up at the drawing board and completed brand new. From that moment on, people took over the city, changed the design, and made their own additions to it. Can architects and urban designers anticipate unplanned activities, the contributions of citizens, and changes in the political, economic and cultural circumstances?

"Geen marmer, geen fluweel, geen Griekse Zuilen, geen bovenlicht.' Onder dit motto verrees begin jaren 50 aan de Amsterdamse Van Baerlestraat een bescheiden ogend museumgebouw van glas en wederopbouwbeton, dat spraakmakend zou worden. Geestelijk vader van de eerste uitbreiding van het Stedelijk Museum Amsterdam was directeur Willem Sandberg, wiens ideeën over kunstpresentatie zowel felle kritiek uitlokten als internationaal navolging vonden. De eerste directeur van het Centre Pompidou, de Zweed Pontus Hultén, verklaarde zich openlijk schatplichtig aan de doorzichtige vleugel, Stedelijk-directeur Edy de Wilde beschouwde de nieuwbouw als ‘een ramp’. In deze publicatie beschrijft de auteur het rijke verleden van het nu afgebroken gebouw, dat lange tijd gold als de belichaming van het democratische, open museum. De auteur sprak met Sandberg-kenners en Amsterdamse kunstenaars, inventariseerde de reacties op de omstreden afbraak en knoopt aan bij de al meer dan tien jaar durende discussie over de functie van het museum voor hedendaagse kunst.

Kopieerwinkel Copy Corner op de Nieuwe Binnenweg in Rotterdam is een plek waar buurtbewoners en andere klanten elkaar ontmoeten. In het boek ‘Scènes in de Copy Corner’ analyseert Joke van der Zwaard hoe een kopieerwinkel bijdraagt aan publieke vertrouwdheid, en kennis van de levenswijze van mensen.

Om het sociale weefsel van veranderde wijken en steden te versterken zijn plekken nodig waar diverse mensen elkaar vanzelfsprekend tegenkomen waardoor ze herkenbaar, vertrouwd en benaderbaar voor elkaar worden. De observaties van onderzoekers Joke van der Zwaard en Corrie Kreuk in de Copy Corner en de fotoreportages van Regina Wieringa van vergelijkbare ontmoetingsplekken bieden stof tot nadenken over sociaal-ruimtelijke vraagstukken.

Positions is het enige internationale, peer-reviewed wetenschappelijke tijdschrift dat is gewijd aan de geschiedenis, theorie, geschiedschrijving en analyse van de moderne architectuur en stedenbouw van na 1900.

Positions is a new, international and interdisciplinary journal that is wholly devoted to the history, theory and analysis of modern architecture and urban planning since 1900. With an international and interdisciplinary editorial team of the leading specialists in their fields, it represents an authoritative platform for new and pioneering research, decisive insights, new agendas and debate.

See: NAi Publishers / Position

Camera's, chipkaarten, slimme mobieltjes, navigatie in de auto en straks ook live landkaarten: de openbare ruimte waarin we leven, digitaliseert. Wat kun je met al die apparaten en wat vertellen ze eigenlijk over jou? Hoe gaan we deze nieuwe fase in de informatiesamenleving vormgeven? Je kunt overal inchecken, maar kun je nog uitchecken?

Aan de hand van zes case studies – waaronder de OV-chipkaart en het rekeningrijden - wordt de lezer geconfronteerd met zijn digitale identiteit die hij op straat met zich mee draagt. Dagelijkse handelingen als geld betalen, door de OV-poortjes lopen en een kantoor betreden, worden steeds meer vastgelegd. Onze virtuele identiteit wordt daardoor steeds rijker. Ook het aantal partijen dat daarvan gebruikt maakt wordt steeds groter. En de doelen van systemen worden steeds verder uitgebreid.

Het boek Check in / Check uit stelt kritische vragen ten aanzien van de digitalisering van de openbare ruimte. Hoeveel persoonlijke informatie willen we prijsgeven en wat moet er tegenover staan? Hoe ver willen we daar in gaan? Willen we van onze stad een 'virtuele vesting met een digitale slotgracht' maken? Is privacy straks nog wel een houdbaar begrip? Of groeit de behoefte aan digitale stiltezones waar je nog anoniem kunt zijn? Helemaal als we straks live te volgen zijn en onze informatie real time inzichtelijk is voor derden? Check in / Check uit formuleert twaalf ontwerpprincipes van deze nieuwe fase in onze informatiesamenleving. De auteurs pleiten ervoor de gebruiker als uitgangspunt te nemen bij het beheren van zijn eigen identiteit. Laat hem inchecken op het moment dat hij herkend wil worden en uitchecken op het moment dat hij anoniem wil zijn. Laat de gebruiker zelf bepalen aan welke eisen de informatiesystemen dienen te voldoen. Dat is cruciaal om te zorgen dat ICT-systemen als het rekeningrijden en de OV-chipkaart niet worden gezien als een systeem dat hem wordt opgelegd door de aanbieder. Het is nu de tijd om dit debat te voeren om ervoor te zorgen dat het digitale net ons niet vangt maar empowert.

Het parkeren is met een autobezit van een auto per twee Nederlanders steeds meer als maatgevend te beschouwen binnen de hedendaagse woningbouw. Het Zakboek parkeren voor de woonomgeving geeft een handzaam overzicht van verschillende parkeeroplossingen in de Nederlandse woningbouw, van de parkeerboxen van Parkflat Marlot van Co Brandes uit 1934 en de drive-inwoningen van Mart Stam uit 1937 tot en met recente voorbeelden uit vinexwijken als Nieuw Terbregge en Leidsche Rijn. Een selectie van zowel alledaagse als onverwachte projecten laat de kansen zien die het parkeren biedt voor de woningtypologie en de openbare ruimte. Elk plan is voorzien van foto’s en tekeningen van de stedenbouwkundige context, plattegronden en doorsneden, afmetingen en kengetallen. Het Zakboek parkeren voor de woonomgeving is een handig naslagwerk en een inspiratiebron voor architecten en stedenbouwkundigen. De publicatie, een initiatief van STAWON en tot stand gekomen als coproductie met de TU Delft, is een vervolg op het succesvolle Zakboek voor de Woonomgeving.