Retour Stuttgart

mei 2006

 

 

 

 


Omdat auto's steeds meer op elkaar lijken, ze hebben allemaal in dezelfde windtunnel gestaan en de technische verschillen worden ook steeds kleiner, doen autofabrikanten, nog meer dan voorheen, er alles aan om hun merk meer te laten zijn dan een automerk.

Hoe creëer je als autofabrikant een clubgevoel en historisch bewustzijn? Hoe kun je de slogan 'Mercedes-Benz - the future of the automobile' op een andere manier dan met auto-ontwerpen vormgeven? Met een nieuw museum bijvoorbeeld; een futuristisch state of the art museum, een museum dat alle hoofden doet omdraaien zoals men vroeger bijzondere auto's nakeek. In maart 2002 won UN Studio de besloten prijsvraag voor het Mercedes-Benz museum. In maart 2003 startte de bouw en werd besloten het museum 19 mei 2006 officieel te openen - vlak voor de start van het WK voetbal en net iets eerder dan het nieuwe BWM museum in München (een ontwerp van Coop Himmelb(l)au) dat deze zomer open gaat. De bouwkosten bleven - naar verluidt - binnen het budget van 100 miljoen euro (plus 50 miljoen voor de inrichting).

Vijf redenen om het Mercedes-Benz museum te bezoeken:

 


De setting. Sportvelden, snelwegen en een Mercedesfabriek omringen het museum. Een toepasselijke omgeving voor een automuseum maar niet echt chic. Veel aandacht is dan ook besteed aan inrichting van de directe omgeving van het museum. Het museum lijkt op een voetstuk te staat. Een glooiend plein leidt de bezoeker op theatrale wijze naar de entree.

 
 



De perfecte manier waarop de organisatie van het gebouw en het tentoongestelde samenkomen. Het bureau dat de tentoonstellingsinrichting ontwierp was betrokken bij het opstellen van het programma van eisen. Men wilde zowel een chronologische als een thematische opstelling maken.
UN Studio koos voor een dubbele helix als programmatisch model: de ene streng volgt de thematische route, de ander de chronologische. In de praktijk komt dit neer dat beide strengen om het atrium lopen. De ruimtes die langs het atrium liggen worden gebruikt voor de chronologische opstelling, de ruimtes die aan de buitenzijde liggen, zijn thematisch.

 
 



 

De routing. Vanuit de centrale hal gaat de bezoeker naar het hoogste niveau vanwaar uit de afdaling naar beneden begint. Na de eerste twee tentoonstellingsruimten kiest men tussen de chronologische opstelling of de thematische opstelling. Wanneer de keuze is gemaakt, is de te volgen route volkomen logisch: lichtblauwe vloer, natuurlijke belichting en extravert voor de thematische opstelling of donkere vloer, kunstverlichting en introvert voor de chronologische opstelling. Overal kan tussen de chronologische en thematische route gewisseld worden. Op het tweede niveau komen beide routes samen om vervolgens via de Races & records in de centrale hal te eindigen.

 
 



De wijze en de manier waarop de single surface approach (vloer, wand en plafond vormen één oppervlakte) is toegepast, in dit gebouw, met deze functie, is zo volkomen logisch en natuurlijk dat het moeilijk is voor te stellen hoe dit anders ontworpen zou kunnen zijn.
Het beton grotendeels in het werk gestort. Van de meest gecompliceerde betononderdelen werden 1:1 mock-ups gemaakt. Voor het beton is de Magic Mix gebruikt (Van Berkels woorden), een speciaal ontwikkelde betonsoort die na uitdrogen - wat twee jaar kan duren - wit wordt. UN Studio dit beton eerder toegepast in onder meer het Mobius huis.

 
 



Materialisatie en detaillering, alles is perfect en verzorgt: het witte glas, het hekwerk, de curven, het messing in de tentoonstellingsruimte gewijd aan de pioniers, het plafond met ingebouwde belichting in de thematische ruimtes, de knopjes in de secundaire liften, ....

 



 

Between art and airport omschrijft Ben van Berkel de architectuur van UN Studio. Het nieuwe Mercedes-Benz museum is art en airport. Het gebouw is een ultieme symbiose van vorm en functie, perfect gemaakt, een kathedraal voor de auto. Is er dan helemaal niets mis mee? Na het gebouw drie keer van boven naar beneden doorkruist te hebben, er twee keer omheengelopen te zijn en twee keer langs gereden te zijn, is niets opgevallen.

 


(klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

Marina van den Bergen

 

info

opdrachtgever: DCI (Daimler Chrysler Immobolien)
ontwerp: UN Studio: Ben van Berkel, Tobias Wallisser and Caroline Bos realisatie: UN Studio with Wenzel + Wenzel, Stuttgart
tentoonstellingsconcept en ontwerp: HG Merz, Stuttgart, Christine Kappei (projectleider)
interieur: UN Studio with Concrete Architectural Associates, Amsterdam
speciale elementen: Inside outside - Petra Blaisse, Amsterdam
constructie: Werner Sobek Ingenieure, Stuttgart

1999 - besluit om een nieuw Mercedes-Benz museum te bouwen
2000 - samen met HG Metz architekten museumsgestalter wordt gezocht naar een geschikte locatie en wordt het programma van eisen samengesteld
juni 2001 - uitschrijven van een besloten prijsvraag
januari 2002 - bekendmaking winnaar prijsvraag
september 2003 - start bouw
19 mei 2006 - opening museum

UN Studio
HG Merz
Werner Sobek Ingenieure
Mercedes-Benz Museum
Museum gezien vanaf de snelweg (wmf-file)

UN Studio, Buy me a Mercedes-Benz, the book on the museum, Actar, p.566 Eng/Du, 47,50 euro (verschijnt 24 mei)

 


meer ArchiNed reportages