Een schim uit het verleden


ArchiNed reportage van Just Schimmelpenninck

juli 2003

'Palazzo Prozzo' en 'Erichs Lampenladen' zijn twee bijnamen voor Berlijns beroemdste ruïne. Het Palast der Republik op de Schloßplatz, het kloppende hart van de DDR, is na jaren asbestsanering tijdelijk geopend voor het publiek. Waarschijnlijk zal het binnenkort worden afgebroken. Hoogste tijd voor een bezoek.

 



 

 

 

Toeristen die over Unter den Linden lopen, ontkomen niet aan de merkwaardige bouwval. Precies op de zichtlijn aan het oostelijke einde van de straat staat een hoekig ding, waarvan de rookglazen vensters sterk verweerd zijn. Graffiti en bouwhekken maken het ensemble compleet. Unaniem zijn de toeristen over de ruïne van het Palast der Republik (PdR): afbreken die hap! Hoogstwaarschijnlijk zal dit ook gebeuren vanaf volgend jaar. Men wil het oude koninklijke Stadtschloß weer herbouwen en zal het lijk niet kunnen gebruiken. Over de omstreden herbouw van het Stadtschloß zullen we het nog wel eens hebben, maar nu eerst de spotlights op het PdR.

Gebouwd tussen 1974 en 1976, moest het PdR het nieuwe moderne gezicht van de DDR worden. Een multifunctioneel centrum waarin van alles en nog wat gebeurde: het 'DDR-parlement' (Volkskammer) had er zijn zittingszaal, een enorme hal met 5000 stoelen bood plaats aan grote shows en sportmanifestaties en dertien restaurants en cafés verzorgden de duizenden bezoekers. De meeste DDR-burgers kwamen er graag. Het gebouw ademde een ruimte en rijkdom die men verder in de bekrompen DDR node miste. Dit is een van de redenen dat er bij vele 'Ossi's' grote weerstanden bestaan tegen de afbraakplannen.

De architecten Graffunder en Swora hebben een modernistisch transparant gebouw ontworpen van enorme maten: 180 bij 84 meter. De voorkant met in het midden trots het DDR-wapen met hamer en passer in een soort lauwerkrans (alleen de krans bestaat nog), ligt aan de voormalige Marx-Engels-Platz, de huidige Schloßplatz. De achterkant ligt met indrukwekkend zwevende terrassen aan de Spree, de rivier die de navel van Berlijn is. De altijd vrij toegankelijke foyer was uitgerust met vele honderden kristallen lampen. Vandaar de bijnaam 'Erichs (Honecker) Lampenladen'. Uit de foyer kon men naar de verschillende restaurants, de Volkskammer en naar de multifunctionele grote hal lopen. Deze hal was prachtig van vorm en technisch zeer vooruitstrevend. Zo konden de tribunes bewegen om verschillende theaterconfiguraties te maken.

De constructie was geheel in staal en beton uitgevoerd, waarbij het staal tegen brand beveiligd was door kubieke meters asbest. In 1990 werd vanwege het asbest het gebouw gesloten. In de afgelopen vijf jaar is het verwijderd voor zo'n 40 miljoen euro. Onafhankelijk van de toekomst van het gebouw moest dit in ieder geval gebeuren. Dit voorjaar is de klus eindelijk geklaard. Het gebouw is geheel gestript, alleen de draagconstructie, de vloeren en de daken zijn te zien. Het resultaat is een indrukwekkend bizar decor, waarin de geest van de DDR alleen voor de scherpe waarnemers nog te ervaren is.

(klik op de foto voor een vergroting)

 
     
   
   
   
 

 

info

In de maand juli 2003 is het PdR te bezoeken. Alleen in het kader van een rondleiding, die van te voren besproken moet worden. Zoals dat gaat in Berlijn, waren de rondleidingen al meteen volgeboekt. Wellicht maakt u een kans als u zich meldt bij de hoofdingang aan de Schloßplatz. Ook zullen wellicht extra rondleidingen aangeboden worden. De onderstaande sites bieden hierover actuele informatie.

links

De opening van het PdR valt binnen het kader van Schaustelle Berlin, een architectuurmanifestatie die nog tot 27 juli duurt

De club die de tijdelijke openstelling van het PdR bedacht heeft en ook verdere plannen heeft voor gebruik van het gebouw totdat het definitief tegen de vlakte gaat: Zwitschenpalastnutzung

Actuele webcam gericht op het PdR

Een van de 'fanclubs' van het PdR

Melige, maar toch leuke tour door het PdR, zoals het eens was

foto's en tekst

Just Schimmelpenninck