Hedonistische taferelen in de tuin van de Biënnale


 

 

   


Het Westerse cultuurgoed moet beschermd worden

Ik vind het altijd heerlijk om een paar dagen in Venetië te zijn. De mix van hedonisme, exhibitionisme en voyeurisme in een sublieme décor van historische kitsch -- en vele andere contradicties die deze stad overeind houden -- spreken mij zeer aan. Voor mij is Venetië de ultieme schizofrene stad. Net zoals in Las Vegas is hier de virtuele werkelijkheid op een fantastische manier werkelijkheid geworden. Net zoals in Las Vegas drijft de economie van Venetië op vermaak. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het meest lokale in Venetië het toerisme is. Iedere dag komen er 150.000 bezoekers naar Venetië, terwijl er niet meer dan 45.000 mensen wonen. Niet alleen de oude stad met zijn vele pittoreske pallazo's, kerken, straten en pleinen maar ook het filmfestival, de architectuur- en de kunstbiënnale zijn onderdeel van een Venetië als stad van vermaak. En de industrie die dit alles mogelijk maakt - zoals de havenstad Mestre - wordt buiten het bereik van het imaginaire rijk gehouden.
Echter, Venetië verschilt van Las Vegas omdat in Venetië het toerisme zich in een setting van duurzaamheid afspeelt. Las Vegas, en veel van de Amerikaanse cultuur, speelt zich af in een snelbuffet architectuur. Dit Snackisme zal waarschijnlijk snel tot het verleden behoren. Meer en meer krijgt de vermaakindustrie door dat je moet investeren in kwaliteit door de toename van goed opgeleide toeristen die geen genoegen nemen met het consumeren van hapklare brokken die maar heel even lekker smaken. De toerist van de toekomst wil uitgedaagd worden door een design met een goed verhaal en unieke vorm. Toerisme zonder culturele dimensie, zonder smaak en zonder reflectie, zal in de toekomst steeds moeilijker uit de voeten kunnen. Niet alleen het namaak Venetië in Las Vegas getuigt van deze goede smaak, of het Guggenheim museum van Koolhaas (creatief spelen met Junkspace), ook het nieuwe complex in Las Vegas met minimalistische architectuur van echt dik marmer onder andere ontworpen door Tadao Ando, met Italiaanse vijfsterren restaurants en een Armani winkel, wijst in deze richting. Een gebouwde omgeving met een echte geschiedenis zoals Venetië, of een omgeving ontworpen door een spraakmakende architect met een absurd idee, of een chique minimalisme van duurzame materialen heeft de toekomst.
Europa, en meer in het bijzonder Italië, hebben het patent op een vermaakcultuur die getuigt van een smaakvolle cultuur en geschiedenis vol boeiende verschillen. Je zou je de grap kunnen permitteren dat de enige landen die getuigen van goede smaak en cultuur die landen zijn die een goede cappuccino of espresso kunnen serveren. In ieder geval heeft het succes van de koffieketen Starbucks uit Amerika aangetoond dat er een enorme verlangen bestaat naar cappuccinocultuur. Het connesseurschap van de steeds beter opgeleide toerist moet immers worden bevredigd. Al observerend op een heerlijk terras genietend van een cappuccino in de zon passeerden deze en vele andere bizarre werkelijkheden elkaar in Venetië. De Weense architect Boris Prodecca, vatte de vele hedonistische contradicties prachtig samen met de woorden: "Venetië is als een oude ervaren hoer waar je steeds weer naar terugverlangt".


Iedereen was er op de opening in Venetië


Kijken en bekeken worden


Hedonistische taferelen in de tuin van de Biënnale


 

Andere observaties in woord en beeld:
- Iedere architect moet een ster zijn
- Ornament en misdaad
- 'Fresh Facts', de Nederlandse inzending
- Gouden leeuw voor het Nederlandse paviljoen
- Architectuur als politieke terreur. Het paviljoen van Israël
- Architectuur als propaganda. Het Amerikaanse paviljoen
- In de boot met tijdschrift Archis
- Biënnale Studentenprijsvraag 'Vivere Venezia'
- De terugkeer van het ornament

 

 

tekst en foto's: Roemer van Toorn

 

info

terug naar Iedere architect moet een ster zijn