De enige tentoonstelling die zichtbaar is gecensureerd is die van Israël. Of anders gezegd; van deze expositie weten we dat we een sterk vertekend beeld te zien krijgen van de werkelijkheid omdat ik toevallig de ongecensureerde catalogus van deze tentoonstelling met de post ontving. Voor een tentoonstelling in Berlijn brachten de architecten Rafi Segal en Eyal Weizman in kaart hoe Israëlische architecten Joodse settlement plannen en ontwerpen op Palestijns grondgebied. Toen de sponsor - de bond van Israëlische architecten --het resultaat van de tentoonstelling zag, verbood zij onmiddellijk deze tentoonstelling. Ondanks de politieke realiteit wilde de architectenbond van Israël niet dat hun leden in relatie werden gebracht met de officiële politiek van terreur. De tentoonstelling uit Berlijn zou aanvankelijk naar Venetië gaan maar dat kon na het voorval niet doorgaan. In plaats daarvan heeft een andere curator (Zvi Efrat) hetzelfde onderwerp op een 'neutrale' manier voor de Biënnale uitgewerkt. De catalogus van Berlijn met de titel A civilian occupation. The politics of Israeli architecture is vernietigd en vervangen door een catalogus met de titel Bordelinedisorder. Een raadselachtige titel. Een typische academische puzzel waar je politiek alle kanten mee op kan zonder dat je een positie hoeft te kiezen.
Het paviljoen zelf is leeg. Een tentoonstelling ontbreekt. Om het paviljoen heeft men een stalen muur gebouwd bedrukt met een grote kleurenkaart van de settlements. Als je van niets weet zie je alleen maar een mooi bloemetjes behang. Wanneer je de gecensureerde en geautoriseerde catalogus met elkaar vergelijkt valt op hoe design de inhoud kan verhullen. In het Israëlische paviljoen hebben we te maken met een veresthetisering van de werkelijkheid. Esthetiek functioneert hier als politiek wapen. Misschien hebben de curator en architect nog een poging ondernomen kritisch te opereren binnen de beperkte randvoorwaarden. Wellicht als commentaar hebben de architecten een muur geplaatst rondom het Israëlische paviljoen. Kleine openingen in de muur kijken uit op foto's van settlements. Maar deze esthetische kritiek verdwijnt in het niet wanneer je het vergelijkt met de oorspronkelijke tentoonstelling in Berlijn. In het Israëlische paviljoen werkt design als sluier. Ornament is hier in directe zin een misdaad. Natuurlijk zijn de Amerikanen -- als directe buren van de Israeli's in Venetië - ook niet vies van propaganda. De Amerikanen weten het alleen beter te verpakken. In de Amerikaanse bijdrage vinden we geen enkel spoor van een andere werkelijkheid. Hier hebben we te maken met architectuur als fundamentalistische propaganda. Wat wel en niet is gecensureerd is bij de Amerikanen totaal onzichtbaar. Maar dat is natuurlijk allemaal niets nieuws. Schoonheid is al veel vaker misbruikt.

(NB: zie ook ArchiNed persbericht over de Berlijnkwestie, met links naar relevante websites)