Archiprix 2010 genomineerd: A Gradual Transition

Vierentwintig woningen aan de monumentale Hofplein spoorlijn te Rotterdam zijn op een vernieuwende manier gekoppeld aan het publieke domein. Het is de bedoeling om het private en het publieke domein zodanig met elkaar te verbinden dat er een stimulerende interactie tussen beide ontstaat. Dit zonder dat er sprake is van harde grenzen en zonder dat de synergie ten koste gaat van de intimiteit van de woning of de openbaarheid van de publieke ruimte. Het vernieuwende woningconcept sluit aan bij deze ambitie, het kent in haar ruimtelijke opzet een geleidelijke overgang van openheid naar intimiteit.
Als men zich door de ruimten van de woning beweegt ervaart men de verschillende gradaties van openheid en intimiteit. Openbaar en privé worden niet als elkaars tegenpolen ervaren, het ontwerp brengt ze met elkaar in verbinding.

Het plan zet zich af tegen de ontwerppraktijk die gericht is op het voorkomen van conflicten. De gangbare doctrine leidt in een binnenstedelijke context tot ruimtelijke configuraties zonder onderlinge relatie waarbij publiek en privé zijn gescheiden door scherpe grenzen en waarbij een reeks beschermingsconstructies de wederzijdse verstoring moet voorkomen.
Door middel van een aantal case- en literatuurstudies werden ontwerphulpmiddelen en inzichten verzameld die het mogelijk maken om het private en het publieke domein met elkaar te verbinden.

Eerst werden beide domeinen geanalyseerd. In het publieke domein heerst een cultuur van vrijheid, gelijkheid, openheid en toegankelijkheid. Het Latijnse woord 'privare', de oorsprong van het begrip privé, heeft letterlijk de betekenis van ontvreemden voor eigen gebruik. In het privé domein, ontvreemd uit de openbare ruimte, manifesteert zich het wonen als een intieme handeling waarbij de bewoner zich verhoudt tot zijn eigen realiteit. Intimiteit is ontleend aan het Latijnse woord 'intimus' met de betekenis binnen, innerlijk. Als de extremen van het publieke en het private domein in een stedelijke context direct naast elkaar worden geplaatst manifesteert zich anonimiteit in het publieke domein en moet intimiteit gecreëerd worden door middel van isolatie.

In dit plan kan het wonen gezien worden als het zich binnen bevinden, zowel in ruimtelijk als spiritueel opzicht. De verbinding met het publieke domein komt tot stand door de zorgvuldige inzet van architectonische middelen. In de geest zoals Herman Hertzberger het formuleert in de publicatie Ruimte maken, ruimte laten:
'Een stapsgewijze opvolging van aanduidingen in architectonische middelen maakt dat we op een geleidelijke wijze binnenkomen en uitgaan. Daaraan werkt het gehele complex van ervaringen mee zoals het door architectuur wordt opgeroepen: verandering van hoogte, breedte, lichttoetreding, verlichting, materiaal, vloerniveau.'

naam
Jasper Spigt
email

opleiding / studierichting
TU Delft / architectuur

mentoren
Birgit Jürgenhake, Paul Kuitenbrouwer, Ype Cuperus

wanneer begonnen met afstuderen
februari 2008

wanneer klaar
februari 2009

favoriete ontwerper
o.a. Peter Zumthor

favoriete ontwerp
o.a.het Scandinavisch paviljoen op Biënnale van Venetië van Sverre Fehn

wat doe je nu
project architect bij architectenbureau Piet Onderwater & Partners