Edwin Lutyens (1869-1944) ontwierp 140 verschillende begraafplaatsen voor de Britse Eerste Wereldoorlogslachtoffers. Veelal kleine begraafplaatsen op de plek waar de slachtoffers oorspronkelijk begraven zijn. Ze zijn prachtig in het landschap ingevoegd en opgebouwd met een beperkt aantal architectonische en landschappelijke elementen (het kruis, de ‘stone’, wachthuisjes, muren). In plaats van een aantal grote samengevoegde begraafplaatsen, is er sprake van een veelheid over het landschap verspreid gelegen kleinere fragmenten van een groot geheel.
Reis naar Lutyens cemeteries rond Ieper
Op een zonovergoten zaterdag in oktober bezocht een select gezelschap van architecten, auteurs, vormgevers, historici, ArchiNed correspondenten en overige vrienden en vriendinnen de door Edwin Lutyens ontworpen Britse WOI begraafplaatsen rond Ieper. De tocht was georganiseerd door Uitgeverij 010 en ArchiNed ter gelegenheid van het verschijnen van het definitieve standaardwerk van Jeroen Geurst over dit onderwerp: <i>Cemeteries of the Great War by Sir Edwin Lutyens</i>.
Rond kwart voor acht ’s morgens stapte de groep van zestig reizigers in de SuperXL bus richting Ieper. Voorbij de Moerdijkbrug begon het officiële programma. Na het voorlezen van een passage uit de Reis naar het einde van de nacht van Celine, gaf auteur Jeroen Geurst een uitgebreide lezing over de 140 ontwerpen voor de erebegraafplaatsen die door Lutyens zelf of onder zijn leiding zijn gemaakt en die in de naoorlogse jaren in West Vlaanderen en Noord Frankrijk zijn gerealiseerd.
Bij aankomst in Ieper wordt het gezelschap verwelkomd door Piet Chielens van het In Flanders Fields Museum. Na een korte lofrede van inspirator Ruud Brouwers, overhandigt de auteur het eerste exemplaar van het boek aan Ian Hussein, directeur van de Commonwealth War Graves Commission.
De 'stone', centraal element in de grotere begraafplaatsen.
Ruud Brouwers, door de auteur gelauwerd als 'geestelijk vader', 'steun en toeverlaat' en 'onbezoldigd redacteur'.
De auteur legt architect Joris Molenaar de finesses van Lutyens uit.
Architect Klaas Kingma overziet de velden.
Cultuurdragers: Voormalig Architectuurjaarcurator Pieter Kuster fotografeert een detail, Auteur Paul Groenendijk denkt daar het zijne van.
Een van de vele hoogtepunten: het privémuseum Sanctuary Wood - Hill 62, gelegen naast de laatst bezochte Lutyens begraafplaats.
Het was een enerverende, strak georganiseerde reis. Monadnock architect Job Floris knapt een uiltje op de terugweg om zich met des te meer energie te kunnen storten op het ravissante slotdiner in een Antwerpse bierbrouwerij.
21 oktober 2010
