Feature —

VHP wint prijsvraag Zuidtangent

Just Schimmelpenninck

De architecten en stedebouwkundigen van het Rotterdamse bureau VHP hebben een Europese ‘pré-kwalificatie prijsvraag’ gewonnen voor hun ontwerp voor een hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) traject dat deel uitmaakt van de zogenaamde Zuidtangent.

Deze busbaan zal van IJmuiden naar Weesp gaan lopen via Haarlem, Hoofddorp, Schiphol, Amstelveen en Amsterdam ZO. Bij deze prijsvraag ging het om het gedeelte van Haarlem tot Amstelveen dat in 2001 af moet zijn. In samenwerking met DOK productontwerpers in Amsterdam heeft VHP alle schaalniveaus 'van stoel tot landschap' in het ontwerp betrokken.

De vrije busbaan beweegt zich onafhankelijk van bestaande wegen door stad en land. Volgens VHP zal het zijn identiteit vooral dienen te ontlenen aan de haltes, die dan ook spectaculair zijn vormgegeven. Onder een gekleurd en transparant kunststoffen dak in een vrije vorm ligt het perron dat een negatief zebrapatroon heeft. De baan zelf is in een lichte kleur beton uitgevoerd en op bepaalde plekken eveneens met een zebrapatroon (let wel: het patroon van het dier, niet het zebrapad) bedekt. Dit patroon is een rode draad door het ontwerp en bedoeld om de herkenbaarheid van deze lijn te verhogen. Bij kruisingen met ander verkeer heeft het eveneens een signalerende functie.

Het opvallende aan de opgave van deze prijsvraag was dat een uitspraak werd gevraagd over alle schaalniveaus die een openbaar vervoerssysteem als dit doorkruist. Van de landschappelijke inpassing van de busbaan tot aan de meubilering van de perrons en de bewegwijzering voor de reizigers; alles moest als een geheel worden behandeld.

VHP heeft drie verschillende profielen ontworpen voor de busbaan, waardoor de baan zich aanpast aan het stedelijke, het landelijke of het amorfe milieu van bedrijventerreinen. De baan bestaat uit betonnen elementen, die zijn vormgegeven als een 'zebrapad' voor de bus. Dit laatste is letterlijk te nemen. De herkenbaarheid is daardoor zo groot dat het HOV-systeem waarschijnlijk zeer snel na ingebruikname een bijnaam zal krijgen als 'zebrabaan' of 'De Streep'.

DOK productontwerpers heeft zich vooral beziggehouden met de meubilering van de haltes. Gekozen is voor robuste blokvormige meubels die als het ware uit het perron getrokken zijn en waarin het zebrapatroon dan ook doorloopt.