Feature —

Peter Zumthor wint Carlsberg-prijs

Marc Neelen

De Zwitserse architect Peter Zumthor heeft de
Carlsberg-architectuurprijs gekregen voor zijn Kunsthaus in Bregenz (Oostenrijk) en het thermaal bad in Vals (Zwitserland). De prijs wordt eens in de drie jaar uitgereikt en behoort met een prijzengeld van 450.000 gulden tot de grotere prijzen.

Het werk van Zumthor (oorspronkelijk opgeleid als meubelmaker) staat vooral bekend om het grote vakmanschap dat spreekt uit de keuze van materialen en de manier waarop deze verwerkt worden.De projecten van Zumthor (55) zijn verwant aan het Zwiterse Minimalisme maar onderscheiden zich door een zekere eigenzinnigheid en een voorliefde voor het relatief afgesloten platteland. Vaak wordt het werk van de architect als behoudend ervaren, maar uit de veelheid aan modernste electronica die door Zumthor in het Kunsthaus in Bregenz wordt gebruikt spreekt het tegengestelde.Het is eerder de introverte uitstraling van zijn projecten die een wat behoudende aanpak suggereren.

Kunsthaus in Bregenz, Oostenrijk

De jury waardeert in haar rapport vooral de aandacht die Zumthor voor licht en tectoniek aan de dag legt: 'Light and its proper handling, dramatic or delicately graded, is a key element in all his work. It is always handled with imagination and innovation, but his buildings are deeply sensuous at many levels and play upon the senses of smell, touch and hearing as well as sight.'

Thermaal bad in Vals, Zwitserland

Peter Zumthor beschrijft zijn aanpak als volgt: 'Architecture has its own realm. It has a special physical relationship with life. I do not think of it primarily as either a message or a symbol, but as an envelope and background for life which goes on in and around it – a sensitive container for the rhythm of footsteps on the floor, for the concentration of work, for the silence of sleep…'.

Afgelopen jaar gaf Zumthor ter gelegenheid van een masterclass op het Berlage Instituut een interview waarbij hij ingaat op zijn positie ten aanzien van bouwen en architectuur-theorie:

'Basically I´m not interested in achitecture as a profession on paper. I´m just saying this because many architects are not so interested in the real building, they are more interested in the theory of the building or only in some aspects of the building. I´m concerned about the material, how things are put together, not the way it looks, but the way it is. I´m interested in the building itself, how you see it, how you feel it, how it is made, the building as a body.' (Peter Zumthor interviewed in Berlage Papers 22, Autumn 1997, p.2)

Op dit moment werkt Zumthor aan de voltooiing van het project 'Typographie des Terrors', een Holocaust archief en tentoonstellings- ruimte in Berlijn. Daarnaast zal hij het Zwiters paviljoen voor de Expo 2000 ontwerpen.