Feature —

Big Mac in Utrecht

Piet Vollaard

Vorige maand is in De Uithof in Utrecht het negende Ronald McDonald Huis officieel in gebruik genomen. In 1995 organiseerde de Ronald McDonald Foundation een prijsvraag, die door het Amsterdamse architectenbureau Bosch Haslett werd gewonnen. Jan des Bouvrie verzorgde het interieuradvies. West 8, verantwoordelijk voor het hele groenplan in De Uithof heeft het tuinontwerp gemaakt.

Het Ronald McDonald Huis in Utrecht biedt onderkomen aan gezinnen waarvan een kind wordt verpleegd in het ziekenhuis. Het huis telt drie bouwlagen. Elke verdieping is opgedeeld in clusters. Elk cluster onderscheidt zich in vorm en kleur waardoor het huis wordt opgedeeld in meerdere eenheden. De gastenkamers kunnen door midel van jalouziën worden afgesloten, zodat bewoners de mogelijkheid krijgen om zich af te zonderen.

De vergelijking met een Big Mac ligt voor de hand – en lijkt ook wel een beetje te zijn gezocht. Drie lagen met verschillende ingrediënten (hamburger, sla, ketchup kaas en mosterd?), liggen gesandwiched tussen dun toelopende vloerplaten. Toch is het gebouw gelukkig geen letterlijke vertaling van het produkt met de op één na grootste naamsbekendheid ter wereld (na Coca Cola). Het sandwichprincipe met autonome vrije plattegronden is – meer dan een hamburger – vooral een illustratie van één van Le Corbusiers vijf punten: het plan libre.

Overigens staan de kolommen van het gebouw niet, zoals bij Le Corbusier, op een regelmatig rechthoekig raster, maar wordt de plaats van de dragende delen min of meer pragmatisch bepaald door de postitie van de boven elkaar liggende wanden. In dit opzicht voegt het gebouw zich weer in de constructieve opzet van het nabijgelegen Educatorium, waarbij de draagstructuur een lokaal antwoord geeft op het moderne dogma van een globale, Cartesiaanse constructie (met eventueel een lokale vrijheid per verdieping).

Gemeenschappelijke voorzieningen als woonkamer, keuken en gangen zijn verbonden met de tuin, die als een buffer tussen het huis en het omringende gebied is aangelegd. De indeling van de tuin is zodanig dat bewoners die in de tuin wandelen of verblijven worden afgeschermd van de grootschalige gebouwen in de Uithof.

In 1974 werd het eerste Ronald McDonald Huis in Philadelphia geopend, het eerste Europese volgde snel; in 1975 in Amsterdam. Inmiddels zijn er meer dan 175 huizen over de hele wereld. Het huis in Utrecht is het gevolg van de verhuizing van het Ronald McDonald Huis, samen met het Wilhelmina kinderziekenhuis, van het Utrechtse centrum naar het universiteitsterrein De Uithof.