Feature —

De toren van MVRDV

Erik Stekelenburg

Donderdag 9 april jl. werd in het Nederlands Architectuurinstituut de tentoonstelling ‘MVRDV – Nederlands Paviljoen Expo 2000 in Hannover’ geopend. De ondertitel: ‘Gestapelde landschappen – Van idee naar realisatie’. Thema van de Expo 2000 is ‘Mens, Natuur en Techniek’. Het thema van het Nederlands paviljoen is ‘Holland schept Ruimte’. De Expo vindt plaats van 1 juni 2000 tot en met 31 oktober 2000.

Jacob van Rijs verwoordde het concept; 'plekken stevig aanzetten, zodat andere plekken leeg kunnen zijn'. Het ontwerp heeft de oppervlakte van het voor de expositie beschikbare terrein in de maximaal toegestane hoogte gerealiseerd: Hierdoor onstaat een gebouw met het grondoppervlak van een achtste deel van het terrein met zeven gestapelde landschappen. Zeven gestapelde landschappen representeren ieder een aspect van het Nederlandse landschap, hebben elk hun eigen draagconstructie.

Mr. J.A.T. Cornelissen, algemeen directeur van de Stichting Nederland Wereldtentoonstellingen, ageerde tegen de column van Ileen Montijn in het NRC van 8 april, waarin Montijn het plan onderbracht bij de trend van gebouwen zonder functie: 'Dit gebouw heeft wél een functie, exposeert dat Holland ruimte schept met een afgewogen balans tussen natuur en techniek.'

De eerste laag is ondergronds, een kelder met facilitaire ruimten. Op de begane grond, de 'Duinenlaag', bevinden zich betonnen duinen die de draagconstructie van de volgende verdieping bevatten; een bloemenlaag met een labyrint van bloemenwanden en een bloemengevel.

De vierde laag is de 'Pottenlaag'. Ondergronds bouwen boven de grond. In de 'potten' groeien de wortels van de bomen. De draagconstructie van het hierboven gelegen boslandschap bevindt zich in de wanden van deze 'potten'. Tussen de bomen staan 12 in Ommen gekapte boomstammen het volgende landschap te dragen: De regenzaal.

De regenzaal wordt omgeven door een gevel van water dat uit de bovengelegen vijver stroomt. Dit water is getest op windbelasting en kan wachtenden voor de alhier gehouden hoofdfilmshow beschermen tegen wind. Bovenop het gebouw bevinden zich zes windmolens en een vijver, zodat het Nederlandse paviljoen onder de waterspiegel ligt.

Chris Dercon, directeur van het Museum Boijmans Van Beuningen noemde het ontwerp van MVRDV een geslaagde parodie. Kristin Feireiss, directeur van het NAi verwees in haar welkomstwoord naar een meer serieuze mogelijkheid; in het verleden werden ontwikkelingen in de maatschappij vaak ingeleid door het tentoongestelde op een wereldtentoonstelling.