Feature —

Het abc van Mecanoo

Erik Stekelenburg

Het Architectuurcentrum ABC Haarlem biedt tot en met 29 augustus plaats aan een expositie van Mecanoo Architecten. Het is een bescheiden expositie die het werk van Mecanoo in drie mootjes hakt. De tentoonstelling bestaat uit drie ruimten die elk een schaalniveau bestrijken. De niveaus zijn 1:20, 1:200 en 1:200.000 ofwel de niveaus van de stoel, de schuur en de streek.

Naast de expositie van Mecanoo loopt er tot en met 27 juni ook de expositie 'Finland in ABC' en 'Till there is peace in your travelling heart'. De laatste is een expositie van foto's van Mirjam Bleeker met het thema 'interieur'. Bleeker ziet interieur breder dan de binnenkant van een huis, namelijk als een uiting van een persoonlijke sfeer. De foto's tonen vooral een zonnige sfeer en doen de titel van haar tentoonstelling alle eer aan.

Terug naar Mecanoo. Op het schaalniveau 'stoel' worden naast enkele stoelen, interieurs getoond, de bibliotheek en aula van de TUDelft zijn hier prominent aanwezig. Verder zijn er de interieurs van het Trusttheater in Amsterdam en de Openbare Bibliotheek van Almelo te vinden.

Op het schaalniveau 'schuur' komt de Toneelschuur, met onder meer drie maquettes en veel schetsen, aan bod. Joost Swarte maakte in 1996 een schetsontwerp voor de nieuwbouw van de Toneelschuur op een complexe locatie in het midden van het historische centrum van Haarlem. Mecanoo werd gevraagd in samenwerking met Joost Swarte dit theater- en filmcomplex vorm te geven. .

Op het schaalniveau 'streek' wordt de mobiliteitsesthetiek gepresenteerd. De term is in december 1998 geïntroduceerd door Francine Houben. Mobiliteitsesthetiek staat voor een visie die de ongeplande corridorontwikkeling tegengaat. Eerste vereiste in deze visie is dat de aandacht verschuift van individuele kunstwerken naar complexe tracés, en samenwerking tussen de disciplines weg- en waterbouw, architectuur en landschapsarchitectuur. Zo kunnen programma's op het gebied van infrastructuur, constructies, water, wonen, werken, recreatie en mensen worden samengebracht.

Het perspectief van deze esthetiek is die van de reiziger. In de ruimte die is ingericht met onder andere autostoelen tonen diaprojecties met welke beelden de reiziger in deze visie wordt geconfronteerd. In samenhang met locale programma's zijn deze beelden ingedeeld in zes typen: La Defense, Las Vegas, Ruhrgebied, Ecoviaduct, Bali en Weids landschap. De typologieën krijgen elk een icoon, in dezelfde volgorde:

La Defense staat voor overbouwingen, Las Vegas voor verdichtingen. In de Ruhrgebied-typologie worden bedrijventerreinen aan het zicht onttrokken. Dit naar aanleiding van de bomen langs de snelwegen in het Ruhrgebied waardoor het meest verstedenlijkte stuk Europa niet als zodanig wordt ervaren. Bij het Ecoviaduct gaan de wetten van de natuur letterlijk boven de infrastructuur. Met de Bali-typologie wordt verwezen naar 'Friese kerkdorpjes, voor kleine ontwikkeling'. Het Weids landschap verwijst naar verre uitzichten.

De visie 'mobiliteitsesthetiek' en de presentatie ervan is een verademing voor wat betreft helderheid. Niet alleen ten opzichte van theorieën in het algemeen, maar ook ten opzichte van de andere onderdelen van de tentoonstelling van Mecanoo. De eenvoud en helderheid van de visie vergroot de kans dat deze ingang zal vinden bij ontwerpers.