Feature —

Ontwerpwedstrijd perikelen

Marina van den Bergen

In 1997 namen een groot aantal organisaties* een initiatief ter verbetering van de organisatie van ontwerpwedstrijden. Dit resulteerde in Kompas, een publicatie met een handleiding en wedstrijdmodellen voor uitschrijvers. Een uitvloeisel van dit initiatief is de oprichting van Steunpunt Ontwerpwedstrijden dat bij Architectuur Lokaal werd ondergebracht. Partijen die een prijsvraag willen uitschrijven kunnen hier terecht voor informatie en praktische tips. Dat het organiseren van een prijsvraag niet eenvoudig is blijkt uit het onderstaande relaas.

PAM Consultants organiseerde in 1997 een prijsvraag – overigens niet volgens de richtlijnen van Kompas – getiteld Atlantis 2000 die het denken over ondergronds bouwen moest stimuleren en op de agenda zetten. Gevraagd werd een ontwerp te maken voor een aantal oude mergelgroeven in Valkenburg aan de Geul. Er waren twee verschillende categorieën: professionals en studenten. De prijsvraag was een succes, vele inzendingen kwamen binnen. De jury onder voorzitterschap van Prof. Ir. Pi de Bruijn beoordeelde de plannen en op 29 augustus 1998 maakte de toenmalige minister van VROM, Margreeth de Boer, de prijswinnaars bekend. Kort na de bekendmaking verscheen een dikke hardcover catalogus met afbeeldingen van alle inzendingen en met een voorwoord van diezelfde minister.

In het voorjaar van 1999 wordt ArchiNed benaderd door Bernd Hedegger en Luca Canali. Zij zijn de eerste prijs winnaars van de studentencategorie en hebben ondanks eerdere beloftes van PAM Consultants nog geen prijzengeld ontvangen. Eind juni meldt J. Trimbos van PAM Consultants dat het geld ($US 5000,-) binnen een paar weken wordt overgemaakt. Half juli beginnen Hedegger en Canali te dreigen met advocaten. Ze hadden inmiddels vernomen dat de winnaars in de categorie professionals een maand daarvoor en na het inschakelen van een advocaat hun geld hadden ontvangen. In een e-mail van 20 juli aan Hedegger en Canali belooft Trimbos alles zo spoedig mogelijk te regelen. Zeventien augustus schakelen de inmiddels desperate prijswinnaars een advocaat in. Trimbos reageert daarop met een e-mail waarin hij de financiële gang van zaken rondom de prijsvraag toelicht. Zo blijkt dat voor aanvang van de wedstrijd het financiële aspect niet geheel gedekt was. Na afloop van de wedstrijd kwamen een aantal sponsors, ondanks toezeggingen, hun beloftes niet na, aldus Trimbos. PAM Consultants hoopte het ontstane tekort aan te vullen met opbrengsten uit de verkoop van de catalogus en de inkomsten uit de tentoonstelling die was gemaakt naar aanleiding van de prijsvraag. Tevens werd de mogelijkheid onderzocht voor een 'follow-up' voor één (of een combinatie) van de winnaars. Ongeveer gelijktijdig meldt Trimbos aan ArchiNed dat een accountantsverklaring zojuist was afgerond waardoor PAM Consultants het resterend deel van een subsidie zou ontvangen; Hedegger en Canali zouden medio september hun geld ontvangen.

Het is nu twee maanden later en Hedegger en Canali hebben nog steeds niet betaald gekregen ondanks alle e-mails, brieven van hun advocaat en brieven van het Steunpunt aan PAM Consultants. Gevraagd naar zijn reactie meldt Trimbos, die tijdelijk in het buitenland verblijft, dat hij voor zijn vertrek opdracht heeft verstrekt om het prijzengeld uit te keren. Ook maakt hij melding van een door PAM Consultants opgesteld Prijsvraag Management Systeem (sic) waarover ArchiNed in februari meer informatie zal ontvangen.

Het is spijtig dat een aardige ontwerpwedstrijd zo af loopt. Misschien is het een idee voor het Steunpunt om een garantiefonds op te richten zodat prijswinnaars niet meer de dupe kunnen worden van organisatorische wanpraktijken.