Nieuws —

De Kolk onder de slopershamer

Piet Vollaard

Onlangs is begonnen met de sloop van het controversiële winkelcomplex De Kolk in Amsterdam, waartoe december jl. is besloten. Drie jaar na de opening een duur en complex ontwerp al weer slopen, dat doe je niet zo maar. De mislukking is compleet, daarover zijn architect Ben van Berkel, de ontwikkelaar Bouwfonds Vastgoedontwikkeling (oorspronkelijk ABN/Amro Projectontwikkeling) en de gemeente het kennelijk eens.

De mislukking werd in eerste instantie vooral toegeschreven aan architect Van Berkel. Inmiddels steken de andere partijen de hand in eigen boezem en wordt het falen vooral toegeschreven aan de doodlopende passage. Oorspronkelijk zou deze een verbinding maken tussen de Nieuwendijk en de Nieuwezijds Voorburgwal. Deze passage werd – afgedwongen door de komst van een hotel – dichtgezet.

Op dat moment had het plan natuurlijk geheel moeten worden herzien. Het project had blijkbaar door een reeks van procedurele rampen en tegenvallers – een opeenvolging van ontwerpers, het faillissement van de initiatiefnemer en een in de loop van het proces steeds onmogelijker wordend programma van eisen – een eigen dynamiek gekregen die niet meer te stuiten was. Toen vrijwel direct na de opening ook nog eens de tegels van de gevel bleken te vallen, iets waarvoor de leverancier zich inmiddels verantwoordelijk heeft gesteld, was het duidelijk De Kolk geen lang leven beschoren zou zijn. Zeker niet in Amsterdam waar elke verandering kan rekening op maximale argwaan, scepsis en 'Amsterdamse humor' .

Van Berkel vocht een bij voorbaat verloren strijd. Het enig dat hem aan te rekenen zou kunnen zijn is het feit dat hij dat niet voorzien heeft en dat zijn plan niet anticipeerde op de onvermijdelijk snelle wijzigingscyclus die elk winkelgebied kenmerkt.

De sloop van het interieur en de gevel van De Kolk heeft Van Berkels instemming, evenals het besluit om in zee te gaan met een nieuwe architect. Architect Gert Jan Hendriks van De Architectengroep heeft inmiddels een nieuw plan gemaakt waarin de passage verdwenen is.

De nieuwe gevel wordt 'Eén feestelijke, lichte etalage van vijf grote zaken'.

Ook deze gevel zal geen lang leven beschoren zijn. Niet omdat'ie lelijk is of niet zou werken, maar gewoon omdat het nu eenmaal de aard van het winkelbedrijf is om – nodig, handig, efficiënt of niet – de boel te blijven herdecoreren.