Feature —

Twee Britse kassen

Piet Vollaard

Ons land mag dan de hoogste concentratie glastuinbouw ter wereld bezitten, in het bouwen van echt mooie, spectaculaire kassen zijn we niet bepaald bedreven. Voor architectonisch interessante kassen en oranjerieĆ«n is Groot Brittannie al meer dan anderhalve eeuw toonaangevend. Met de gelijktijdige bouw van twee grote kassen in het kader van de National Lottery ‘millenniumprojecten’ wordt deze positie nog eens stevig bevestigd.

Dit voorjaar opent het 'Great Glasshouse' van Norman Foster in de New Botanic Gardens van Wales. De ovale koepelconstructie overspant een tentoonstelling van de Middellandse zee flora van ongeveer 100 bij 60 meter. Het is daarmee de grootste vrije overspanning voor een kas ter wereld. Omdat de planten veel kruisventilatie nodig hebben is het dak uitgevoerd als de huid van een geschubd reptiel. 147 van de in totaal 800 driehoekige glasplaten waaruit het dak bestaat, kunnen worden geopend en gesloten door middel van sensor-gestuurde zuigerstangen. De constructeur van het Glasshouse is Tony Hunt.

Hunt is eveneens betrokken bij een nog spectaculairder kassenproject: het 'Eden Project' in Cornwall. Langs de randen van een enorme, 14 hectare grote kleiput wordt op dit moment gebouwd aan een gigantische, door Nicholas Grimshaw ontworpen 'kassenrups'; 'A living theatre of plants and people.'

Tony Hunt noemt het project: 'an engineer's dream'. De twee enorme gekoppelde 'rupskassen' respectievelijk 200 en 135 meter lang en met een grootste hoogte van 45 meter bestaan uit domeconstructies. Evenals Buckminster Fullers' domes zijn ze opgebouwd uit vijfhoeken en zeshoeken. Vanwege het grote gewicht kon geen glas worden toegepast. In plaats daarvan worden kussens gebruikt van EFTE (ethyl tetra fluor ethyleen), een licht, goedkoop en goed lichtdoorlatend materiaal. De grootste kussens hebben een diameter van 11 meter en een hoogte van 3 meter.

Beide kassen worden mede gefinancierd door de National Lottery, wanneer gaat onze Staat(sloterij) er iets aan doen om tenminste het tweede 'kassenland' ter wereld te worden? (Groot Brittannie halen we natuurlijk nooit meer in)