Nieuws —

Amfibisch Wonen

Erik Stekelenburg

29 September werd in Kinderdijk het symposium ‘Amfibisch Wonen’ gehouden. Drie teams, bestaande uit deelnemers aan de gelijknamige prijsvraag, presenteerden ideeën voor locaties in Barendrecht, Gouda en IJsselmonde.

Bij alle strategieën die horen bij de toenemende aanwezigheid van water in het landschap kon amfibisch wonen niet achterblijven. De locatie van het symposium en de drie bijbehorende tentoonstellingen is toepasselijk: Het naderen van Kinderdijk, tussen de overlopende uiterwaarden en het lage land in, en over in uitvoering zijnde dijkverzwaringen brengt de stemming er al lekker in.

In de discussie ging de meeste aandacht naar de mentale aspecten: Amfibisch wonen vereist amfibisch léven, ondergeschikt aan de natuur, met alle ongemakken, routines en avontuurlijkheid vandien. Ook werd uitgebreid stilgestaan bij bestuurlijke, politieke en sociale belemmeringen voor realisatie. De vraag werd gesteld in hoeverre natuurgebieden door de amfibische bewoning onaantrekkelijk worden voor recreatie.

Het voorstel voor de locatie Barendrecht is eenvoudig en lijkt haalbaar. Het natte karakter wordt niet bestreden maar als uitgangspunt genomen, de bemaling wordt verminderd. Opgave van bemaling zou een twee meter hogere waterstand en een vier meter hoge nieuwe dijk inhouden. Het plan sluit aan op het streven, volgens het regionale structuurplan, naar een zo groot mogelijke verweving van natuur- en landschapsontwikkeling met recreatie en (lichte) verstedelijking.

De grond wordt niet verkocht, maar er worden vergunningen voor ligplaatsen uitgegeven. Daarna is men vrij in het kiezen van een ligplek. Het huis heeft een dubbele huid en is opgebouwd uit organische materialen zodat bijvoorbeeld de buitenste huid zo terug de omgeving in kan.

Het plan voor Gouda sluit aan op de bestaande ondergrond die afwisselend wel en niet onder water staat, afhankelijk van de behoefte aan een buffer voor overtollig regenwater. Daarnaast is het voorstel verenigbaar met de strenge restricties voor het bouwen in het Groene Hart. Het plan werd gepresenteerd als driemaal goedkoper dan traditioneel, wat het tot 'artikel 12 gemeente'.verzakte Gouda toch goed uit moet komen. Geprefabriceerde units van 40 m2 maken een grote flexibiliteit mogelijk.

De locatie Rotterdam IJsselmonde betreft groene delen in bestaand stedenlijk gebied. Er wordt in IJsselmonde niet vanuit gegaan dat de bodem vaste grond is, maar drassige veengrond, die drijft op water; 'we leven niet op water of land, maar op joghurt met klonten'. De workshop heeft niet geleid tot een eenduidig en inzichtelijk ontwerp. Uitgewerkt zijn onder andere drijvende tuinen, wooncontainers, watergoederen, een route door een park die afhankelijk van de stroom van het water verschillende vormen kan aannemen en een stramien om onafhankelijk van de ondergrond stedenbouw met een gevarieerde invulling mogelijk te maken.

De voormalige scheepswerf wordt volgens de Argentijnse deelnemers een Cultural Landing Factory. Hier kunnen reizende drijvende woningen aanmeren en met kranen worden overgeheveld in het watersysteem van IJsselmonde.