Feature —

Grenzeloze beweging

Frido van Nieuwamerongen

Vandaag is de uitslag van de zesde Eo Wijers Prijsvraag bekend gemaakt. De prijsvraag was dit keer letterlijk grensoverschrijdend en betrof een Europees middengebied: de leefomgeving en de doorvoerzone tussen het Ruhrgebied en de Randstad.

De Eo Wijers Stichting tracht het ontwerpen op bovenlokaal schaalniveau te stimuleren. De min of meer driejaarlijks uitgeschreven prijsvraag haakt telkens aan op actuele problematiek ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling. Het doel is allereerst het stimuleren van een brede visievorming ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling in Nederland op de langere termijn. Daarnaast worden vooral jonge stedenbouwers, landschapsarchitecten en planologen de kans gegeven om los van de concrete praktijk ideeën te ontwikkelen en te presenteren. De eerdere prijsvragen die sinds 1985 zijn uitgeschreven hebben tot nu toe inderdaad tot verdere discussie geleid. Het thema van de zesde prijsvraag betrof de relatie tussen infrastructuur, mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling in de Europese verbindingszone tussen Utrecht en Oberhausen. De centrale opgave was: 'Een innovatieve toekomstgerichte strategie die recht doet aan de rollen van publieke en private beslissers in het maatschappelijk proces en aan de verschillende leefwijzen van de bewoners en passanten van en door het gebied tussen twee metropolen dat zich deels kenmerkt door de doorsnijding van verschillende vormen van economische en ecologische infrastructuur.' Ga daar maar aanstaan als jong ontwerpteam in de avonduren. Het aantal inzendingen is traditioneel dan ook niet zo heel erg groot, maar daar staat telkens wel een grote kwaliteit van de individuele inzendingen tegenover. Ook de uitschrijvers zelf maken er zich niet gemakkelijk van af. Het juryrapport van de verschillende prijsvragen is zeer uitgebreid en mag al jaren als voorbeeld dienen voor vergelijkbare ideeënprijsvragen. Bij het uitschrijven is gezien het grensoverschrijdende karakter van de opgave uitdrukkelijk gevraagd om internationale deelname en/of internationaal samengestelde ontwerpteams. Dat heeft beperkt resultaat gehad: van de 29 inzending waren er vijf afkomstig van een internationaal samengesteld team. Verder waren er nog vier afkomstig uit Duitsland en een uit Vlaanderen.Hoewel de waterproblematiek dit keer niet expliciet in de prijsvraagopgave is verwerkt, is het water in het plangebied wel prominent aanwezig. Geen Eo Wijers prijsvraag zonder water zo ga je zo langzamerhand denken en enkele inzenders geven het waterbeheer dan ook een centrale plaats in hun plan. De verankering ofwel de onthechting van infrastructuur en de daarmee gepaard gaande ruimtelijke ontwikkeling is natuurlijk het centrale keuze waar elke inzending een uitspraak over doet. Daarnaast komt meerder malen het vraagstuk van de (on)mogelijkheid of noodzaak tot scherpe sturing van de planning of juist het langzamerhand loslaten daarvan aan de orde. In het verlengde daarvan wordt tevens de opgave zelf ter discussie gesteld: planning op deze schaal is een mythe en sommige inzenders vinden het ouderwets en naïef om infrastructuur als ruggengraat van de regio te beschouwen.De jury (Frits Castricum (voorzitter), Gobert Beijer, Luise Calabrese, Jorg Dettmar, Arnold van Eekhout en Klaus Kunzmann) heeft een eerste prijs, twee tweede prijzen, een derde prijs, een eervolle vermelding en vijf aanmoedigingsprijzen (voor deelnemers die na 1 januari 1998 zijn afgestudeerd) uitgereikt. De eerste prijs ging naar 'Livin' on the edge' van Eric-Jan Pleijster en Cees van der Veeken uit Wageningen. Het 'overdonderend gepresenteerde plan' is volgens de jury 'een letterlijke zoektocht naar de grenzen in het regionaal ontwerp en de mogelijkheden die met succes te overschrijden.'De Tweede prijzen gingen naar ' h2€' van Nadia Casabella, Agnes Franzen, Stefan Pieterse en Willem Verbeek (Rotterdam) en naar 'Let's Jist Again' van een internationaal team Christian Voigt en Guido Walraven (Berlijn) en Luuk Boelens en Wies Sanders (Rotterdam)De derde prijs ging naar 'Statische Strukturen Dynamische Felder' van Tobias Hundt, Lars-Christian Lange, Carolin Lucke, Christian Marx, Vera Sassmanshausen en Svenja Strauchmann (Dortmund)De eervolle vermelding ging naar 'Food valley Region' van een team van elf deelnemers. Eervolle vermeldingen gingen naar 'Grenzeloos Wonen', 'Bruto Nationaal Geluk', 'Deltaflow', 'East of Eden' en 'Meander of Education, Culture and Landscape'