Feature —

Vijfde Nota déjà vu

Marina van den Bergen

‘Vijfde Nota van Pronk in prullenbak’ kopt De Volkskrant vanmorgen. De onderhandelaars van CDA, LPF en VVD willen de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening van het huidige kabinet drastisch herzien. Is dat werkelijk nodig gezien hun standpunten en dat wat in de Nota staat?

Juist voordat de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening door de Tweede Kamer aanvaard zou worden, viel het Tweede kabinet Kok en werd de behandeling ervan uitgesteld. Het ministerie van VROM onder leiding van minister Pronk is bijna vier jaar bezig geweest met het opstellen van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. Het meest kenmerkende aan deze nota is dat er geen uitspraken worden gedaan over concrete bouwlocaties en dat gemeenten en provincies meer invloed gaan krijgen op de inrichting van Nederland. Ook worden in de nota de zogenaamde 'rode' en 'groene' contouren geïntroduceerd Volgens de hoofdlijnen die in december 2000 gepresenteerd werden, moeten gemeenten voor 2005 aangeven welke gebieden ze willen bestemmen voor bebouwing. Binnen deze 'rode contour' dient zowel ruimte gereserveerd te zijn voor wonen als voor werken en recreatie. De provincies stellen de definitieve contouren vast en zien er in de streekplanprocedure op toe dat gemeenten de rode contouren niet te ruim uit leggen. Het rijk toets of de provinciale streekplannen voldoen aan het rijksbeleid.

De provincies dienen voor 2005 aan te geven welke gebieden natuurgebieden zijn of gebieden met een hoge cultuurhistorische waarde. Binnen deze gebieden met een 'groene contour' mag de bebouwing niet toenemen en mag geen nieuwe infrastructuur worden aangelegd. Daarnaast zijn intensieve vormen van landbouw en recreatie uitgesloten in deze gebieden. De grens van het Groene Hart zou op drie plaatsen herzien worden om woningbouw mogelijk te maken. Na het vaststellen van de rode en groene contouren blijft nog 50% van het Nederlandse grondgebied over waarvoor niet direct iets is geregeld. Voorts was er het voornemen om 50% van de nieuw te bouwen woningen binnen het bestaande bebouwde gebied te realiseren. Dit alles de prullenbak in? Dat is maar de vraag.

Wat meldt het ANP vandaag: de onderhandelaars van de de partijen – Balkenende (CDA), Herben (LPF) en Zalm (VVD) -besloten maandag dat provincies zeggenschap moeten krijgen over de locatie van nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en natuurgebieden. VVD-leider Zalm vindt dat het beleid flexibeler, minder rigide moet worden met meer ruimte voor wonen.

In De Volkskrant van vandaag wordt CDA-leider Balkenende geciteerd.,Hij zegt af te willen van een landelijke blauwdruk voor de ruimtelijke ordening. 'We moeten dat niet van bovenaf dichttimmeren. Je zet alles vast als gemeenten niet meer voor zichzelf mogen bouwen'. Alleen natuurparken van nationale betekenis zoals de Veluwe, de Utrechtse heuvelrug en de Biesbosch zouden nog landelijk moeten worden beschermd. En onderhandelaar Herben (LPF) wil de nadruk leggen op de leefbaarheid in de steden. Door werken en wonen beter te combineren, wordt de druk om naar het platteland te trekken en daardoor ook het fileprobleem minder. Hij vindt dat de provincie een sturende rol moet spelen en wil niet dat gemeenten elkaar kunnen beconcurreren bij het aanleggen van bedrijventerreinen Wel moeten gemeenten in staat zijn de woningbehoefte van de eigen bevolking op te vangen.

Verkiezingsretrotiek of gebrek aan dossierkennis? Misschien is het geen slecht idee als de onderhandelaars van CDA, LPF en VVD eerst de Vijfde Nota lezen, alvorens deze in de prullenbak te gooien.