Feature —

WilkinsonEyre ontwerpt Brug 2013

Allard Jolles

Het Engelse bureau WilkinsonEyre Architects, bekend van de spectaculaire Millennium Bridge in Gateshead, is gekozen om fiets- en voetgangersbrug 2013 in IJburg te ontwerpen.

De brug verbindt voor fiets- en voetgangers de oevers van  het  Amsterdam Rijnkanaal, één van de drukst bevaren waterwegen in Nederland – ongeveer 60.000 schepen per jaar. Het zal een belangrijk element worden in de verbinding met IJburg. De brug loopt ten oosten van de Amsterdamse Ringweg A10, nog net op Amsterdams grondgebied ten westen van de gemeentegrens van Diemen, naar de Diemerzeedijk. Langs de sportvelden in het Diemerpark loopt de route dan verder naar het Haveneiland van IJburg.

Het wordt een voor Nederland bijzondere brug: het is een hangbrug, waarvan het dek slechts aan één kant wordt ondersteund. Interessant in dit verband is ook dat vanwege de zachte ondergrond ter plekke geen standaard-hangbrug is geconstrueerd, maar een aangepaste versie. De horizontale krachten worden opgevangen door de horizontale brugdelen achter de aanlanding, terwijl de verticale krachten worden opgevangen door ze af te leiden naar de funderingen, bijvoorbeeld via de zware constructievoet van de trap en de trekpalen.

De overspanning tussen de masten is 170 meter. De eis van Rijkswaterstaat was 10 meter vrije hoogte, en door opbolling en constructie fietst of loopt de gebruiker in het midden van kanaal circa 12 meter boven het water. Het betreft hier een vaste brug, openen kan niet en hoeft niet.

Aan beide uiteinden van de brug splitst het brugdek ('bifurcatie'), zodat fietsers de mast aan de ene kant en voetgangers aan de andere kant passeren. Het brugdek is licht gebogen in het platte vlak en het kanaal wordt schuin overgestoken om zoveel mogelijk de ideale route naar of van IJburg te volgen.

WilkinsonEyre mededirecteur Jim Eyre is de projectarchitect, de ingenieursbureaus zijn ARUP (de Nederlandse vestiging met bijstand van hoofdvestiging Londen, hoofdconstructeur is Angus Low) en de Grontmij. Het is de eerste brug van WikinsonEyre in Nederland en het laat zich met gemak meten met hun al bestaande, in brede kring bewonderde oeuvre. Zo'n gebogen dek heeft WikinsonEyre Architecture al eerder gemaakt, bijvoorbeeld bij hun spectaculaire Millennium Bridge in Gateshead. In het grote overzichtsboek van dit bureau, 'Bidging Art & Science', krijgt de Gateshead-brug ruim aandacht. De mooiste opmerking in het boek komt van Jim Eyre, als gevraagd wordt of de bruggenbouw van het bureau onder 'architecture' of 'engineering' valt. Eyre antwoord: 'yes'. Dit uitgangspunt is ook goed af te lezen aan het ontwerp voor brug 2013. De vloeiende lijnen van de brug passen niet alleen uitstekend in het landschap, ook worden zij versterkt door de gekozen wijze van ondersteuning op de oever. Het Amsterdam Rijnkanaal wordt in één beweging overgestoken, constructievrij en symmetrisch in zij-aanzicht.