Feature —

Booming Amsterdam Noord

Angelique Mergler

Het was het enige dat nog ontbrak aan alle dynamiek op de Noordelijke IJ Oevers: een Masterplan dat alle ideeën zou kanaliseren en op de juiste plekken tot ontwikkeling laten komen. Dat Masterplan ligt er nu.

Het Voorontwerp Masterplan spreekt zich uit over het gebied dat loopt van het Shell-terrein tot aan het Coenplein. Niet dat er tot nu toe niets gebeurde in dit gebied. Kinetisch Noord biedt plaats aan kunstenaarsinitiatieven in de voormalige NDSM hal, waar ook modeshows, feesten en voorstellingen als La Guarda plaatsvinden. Verschillende kleine en startende bedrijven, zoals architecten- en grafische bureaus vinden hier nog betaalbare bedrijfsruimte. Op het kraanspoor langs een van de insteekhavens worden kantoren gebouwd, en even was er sprake van dat aan het Van Hasseltkanaal de dependance van het Stedelijk zou komen. Ten westen van de NDSM-hal is een gemengd stedelijk gebied gedacht in de vorm van stedelijke bouwblokken. En één van de meest spraakmakende projecten is de toekomstige woningbouw op het terrein van Shell.

Het Masterplan dat Riek Bakker in samenwerking met de dienst Ruimtelijke Ordening van Amsterdam heeft opgesteld, moet een kader bieden voor alle huidige en toekomstige ontwikkelingen. Het gaat dus om zowel de middellange termijn (5 tot 10 jaar) als de langere termijn (tot ca. 2030).  Daartoe zijn drie belangwekkende en sterke uitspraken gedaan. De eerste is dat de IJ oevers altijd, in welke fase van ontwikkeling ze ook verkeren, een interessante en leefbare indruk moeten achterlaten. Menging van oude en nieuwe functies kunnen hierbij interessante confrontaties opleveren. Ook als er sprake is van tijdelijke inrichtingen zal dat met de nodige aandacht gebeuren.

De tweede beslissing betreft het aanbrengen van een – bijna letterlijk – een ruimtelijk raamwerk met straten die haaks op het IJ gericht zijn en straten die parallel aan het IJ lopen. Deze openbare ruimte moet eenduidig worden ingericht, met  standaardprofielen, zodat ze werkelijk de identiteit van het gebied kan dragen. Tevens zijn er bijzondere openbare verblijfsplekken aan het IJ gedacht. Voor een deel zijn deze plekken al gerealiseerd of bestaan ze al in andere plannen, hieruit blijkt mooi de samenbindende en overkoepelende functie van het Masterplan.

Het derde uitgangspunt is de keuze voor een aantal plekken waar de nieuwe ontwikkelingen zullen concentreren. Er is dus nadrukkelijk niet gekozen voor een aanpak waarbij nieuwe plannen als pindakaas worden uitgesmeerd over het hele gebied. Daar is het gebied   te groot voor en ook vinden er al te veel ontwikkelingen plaats. De gekozen plekken zijn (van west naar oost): de Noorder-IJ-plas, NDSM-stad aan weerszijden van het Zijkanaal I, het Van Hasseltkanaal en het Shell-terrein. De Noorder-IJ-plas moet gaan functioneren als schakel tussen Amsterdam en Zaanstad en zal in een latere fase ontwikkeld worden. NDSM-stad zal op de kortere termijn een rol kunnen spelen. Het is gedacht als een gemengd stedelijk gebied met een openbare verblijfsfunctie rondom de plek waar het Zijkanaal I aan het IJ grenst. Van hieruit is een fantastisch uitzicht op het centrum van Amsterdam; deze locatie kan wedijveren met de mooiste plekjes langs de Thames en de Seine. De ontwikkeling langs het 100 meter brede Van Hasseltkanaal raakt het hart van dit deel van de Noordelijke IJ-oever, het Buiksloterhamgebied. Het Van Hasseltkanaal was oorspronkelijk bedoeld als alternatieve en veilige route voor zeilschepen dwars door de punt van Noord, het project is echter nooit voltooid omdat halverwege de aanleg stoomschepen in plaats van zeilschepen over het IJ voeren, maar de ruimtereservering is nog steeds goed zichtbaar. Het kanaal biedt fantastische mogelijkheden voor zowel wonen, werken als vrije-tijd-functies.

Op dit moment wordt het Voorontwerp Masterplan met de verschillende belanghebbende partijen besproken. Over een aantal maanden zal duidelijk zijn hoe de planvorming verder gaat.