Feature —

100 Nieuwe Materialen op een rijtje

Piet Vollaard

Productcatalogi zijn waarschijnlijk de meest beduimelde boeken in de gemiddelde ontwerppraktijk. Er zijn ontwerpers die ze stuk lezen. Helaas ontbreekt het in dergelijke catalogi vaak aan nieuwe materialen en innovatieve producten die nog niet of nauwelijks op de markt zijn. ‘Material World, innovative structures and finishes for interiors’, vult dit gat in het aanbod.

Material World documenteert 100 nieuwe producten. Zoals de ondertitel al aangeeft betreft het vooral producten die voor het interieur een toepassing zouden kunnen krijgen, maar ook productontwerpers en architecten kunnen er veel van hun gading vinden. De producten zijn ondergebracht in negen hoofdstukken uiteenlopend van Slimme Technologie en Optische Effecten tot Vrije-vorm producten en Nieuwe Afwerkingen. In het boek zijn extreem harde en extreem zachte materialen te vinden, 'smart' materials, thermo- en photochromatische verven, biologisch afbreekbare plastics, thermoplastisch hout, intelligent schuim, opblaasbare wandsystemen, geluidwerende film, honingraat board, stereolithografie, fototegels, en zo nog een paar honderd pagina's meer. Per product is een paginagrote foto opgenomen een tekst die ingaat op het productieproces en op de toepassingsmogelijkheden. Ook wordt er bij elk product een setje productgegevens geplaatst waarin de samenstelling, eigenschappen, toepassingen en contactadressen zijn vermeld.

Het is een luilekkerland voor materiaalfreaks, maar een paar waarschuwingen zijn wel op zijn plaats. Er wordt bijvoorbeeld nauwelijks ingegaan op de prijs van de producten. Voor sommige toepassingen, bijvoorbeeld bij productontwerp en bij gebruik op kleine schaal in het interieur, is dat geen bezwaar. Maar voor toepassingen op grotere schaal, in gebouwen of voor grote wandvlakken, loopt de aanvankelijke euforie bij het vinden van iets nieuws vaak uit op een teleurstelling als blijkt dat het peperduur is en met geen mogelijkheid binnen het budget past. Ook komt het nogal eens voor dat fabrikanten trots melden dat een bepaald materiaal leverbaar is, terwijl bij navraag blijkt dat het allemaal nog in de experimentele fase verkeert, dat er nog amper geleverd kan worden, dat allerlei attesten en goedkeuringen nog niet verkregen zijn en dat het nieuwe materiaal dus in feite onbruikbaar is. Aan deze minder vrolijke gegevens besteedt de tekst helaas (te) weinig aandacht.

Met de gedachte in het achterhoofd dat er altijd een kans bestaat om blij te zijn gemaakt met een dooie mus valt er echter veel te ontdekken. De adresgegevens zijn behoorlijk uitgebreid en bijna altijd voorzien van een internetadres zodat verder zoeken op eigen kracht in elk geval mogelijk is.

Het is niet te doen om alle materialen te noemen, maar er staan een paar nieuwtjes in die voor architecten misschien de moeite waard zijn. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan lichtdoorlatend beton (nee, is helaas nog experimenteel en nog niet leverbaar) op basis van glas en synthetische polymeren. Zoals de tekst meldt zal dit lichtdoorlatende beton dezelfde sterkte-eigenschappen hebben en op eenzelfde manier gegoten worden als traditioneel beton, maar dan waarschijnlijk vijf keer zo duur. Desondanks kan het, doordat duurdere lichtopeningen wellicht overbodig zijn, toch te moeite waard zijn. Andere architectonische aardigheidjes: samengestelde platen van structureel glas en aluminium honingraten, waarmee lichte en sterke beloopbare glazen vloeren kunnen worden gemaakt (leverbaar door Cellbond), gestabiliseerd aluminium schuim, waarmee ultra lichte en sterke panelen (circa 1,20 m breed en maximaal 6 meter lang) kunnen worden gemaakt, gemakkelijk buigbaar hout dat een vaste vorm aanneemt als het hard wordt, (echt) zelfreinigend glas, fluoricerende tegels en … ach kijk zelf ook maar.