Feature —

Parken voor Amsterdam Noord

Angelique Mergler

Amsterdam krijgt een nieuw park. Stadsdeel Noord gaat het Florapark en het Volewijkspark samenvoegen en vernieuwen. Voor het ontwerp is een prijsvraag uitgeschreven. 5 ontwerpbureaus zijn uitgenodigd om een ontwerp te maken. Onlangs werden de voorstellen gepresenteerd, Angelique Mergler doet verslag.

Het Florapark is een gaaf park in Engelse landschapsstijl, het Volewijkspark wordt doorsneden door de Nieuwe Leeuwarderweg. De twee parken functioneren nu nog apart, gescheiden door het Noord Hollandsch Kanaal. Over dit kanaal zal een voet- en fietsbrug worden aangelegd. Ook de barrière van de Nieuwe Leeuwarderweg wordt opgelost. Na gedeeltelijke overdekking loopt het park straks over de weg door. Het nieuwe park wordt gemakkelijk bereikbaar door de ligging bij het toekomstige metrostation van de Noordzuidlijn, op een halte afstand van het Centraal Station.

West 8 ziet het nieuwe park als de aankondiging van het Noord Hollands landschap, het weidse land van water, polders en droogmakerijen 'voorbij Noord'. Het ontwerp is geraffineerd en doeltreffend: een circuit voor flaneren, skeeleren en fietsen via 2 bruggen over het kanaal, met daaromheen een parkrand met bomen en een vloer van klimop zodat de sfeer van een Olivier B. Bommellandschap kan ontstaan. Het contrast tussen de strakke oevers van het kanaal, dat het dominante onderdeel blijft, de iepen die in rijen zijn aangeplant, de weide aan het water waar alle routes op uitkomen en evenementen een plaats kunnen krijgen en de romantische omzoming, maakt van het park een unieke plek in de stad. De belangrijkste entrees, die aan de van Hasseltlaan en de Noorderster, kunnen wedijveren met die van het Vondelpark. Over de weg is op het deck een skateplein gesitueerd.

Karres en Brands

Karres en Brands vinden dat het nieuwe Centraal Park niet één park is, maar in feite uit drie parken bestaat. Elk park heeft zijn eigen identiteit. De drie parken worden onderling verbonden door een driedimensionaal stelsel, een nieuwe dijk, waarin de nieuwe parkfuncties verankerd zijn. Deze zorgt voor verbinding, verblijf en activiteiten. De randen worden getransformeerd tot een open en overzichtelijk wandelgebied waarin bestaande maar ook nieuwe functies en bebouwing zijn opgenomen. Door goede verlichting worden deze randen vooral ook 's avonds een prettig verblijfsgebied.

De parkontwerpen verschillen nogal van elkaar. Het West 8 ontwerp is een klassiek landschapsarchitectonisch ontwerp in de juiste zin van het woord. Eenvoudige middelen, bomenrijen en boomgroepen, pleinen en routes, blijken nog steeds effectieve ingrediënten voor een parkontwerp. Het kanaal krijgt de hoofdrol toebedeeld. De berg van B+B is een opzichtige ingreep die Noord wel definitief op de kaart zal zetten, maar weinig recht doet aan de eigen (landschappelijke) kwaliteiten van het gebied. De andere ontwerpen zetten zwaar in op het verbinden van de twee, of zo je wilt drie, bestaande parkdelen. Ze hebben gemeen dat ze alle drie een dominant element toevoegen aan de bestaande ondergrond. De een lijkt hierbij bescheidener dan de ander, maar of het ook effectief is? Is heen en weer terug lopen, skaten of fietsen over het kanaal via dezelfde lijn echt alles wat er uit deze opgave te halen valt?

Het blijft spannend, want pas in november 2003 wordt de winnaar openbaar gemaakt.

B+B

Het parkontwerp dat B+B voorstelt stijgt letterlijk en figuurlijk uit boven de andere parken van Amsterdam. Letterlijk met een tulpenberg van 50 meter hoog die het hele jaar kleur moet geven aan het park. Deze wordt gemaakt door de grond te gebruiken die uit het verdiepen van de Nieuwe Leeuwarderweg komt. De berg is zelfs vanuit het centrum van de stad te zien en kan een toeristische attractie worden door de goede bereikbaarheid per metro. De vis- en schaatsvijver en een 10 meter hoge vijver maken het park ook voor buurtbewoners aantrekkelijk.

Lodewijk Baljon ism UN Studio, SmitsRinsma en ARUP

Lodewijk Baljon ism UN Studio, SmitsRinsma en ARUP stellen dat het nieuwe Centraal Park een belangrijke rol moet spelen in het stedelijk leven. Een nieuwe verbinding over het kanaal en de Nieuwe Leeuwarderweg wordt toegevoegd en deze wordt de kern van de ontsluitingsstructuur. Deze Connector verbindt Oost en West en is het startpunt van activiteiten en routes in het park. Zoals de wortels van een boom de grond bijeen houden, houdt deze Connector de verschillende delen van het park bijeen. De brug over het kanaal vormt een bijzonder onderdeel en spil van de Connector. De hoge voetgangersboog is niet alleen constructief handig, het is tevens het letterlijke hoogtepunt met een panoramisch uitzicht.

Juurlink en Geluk ism Architectuurstudio Herman Hertzberger

Juurlink en Geluk ism Architectuurstudio Herman Hertzberger introduceren bij de al bestaande iconen in het park (het kanaal en de 40 jaar oude bomen) twee nieuwe: de Promenade en het Zwaaikom Bassin. Deze ingrepen zorgen ervoor dat het gebruik van het park op de ene plaats zeer intens is en op andere plaatsen juist heel rustig. De Promenade, het drukke deel, bestaat uit een gebogen verharde strip van 60×450 meter die over de snelweg en het kanaal wordt gekromd. Hierop zijn grasvlakken, een water- en skeelerparadijs te vinden. De Promenade is gekoppeld aan de metro. Het Zwaaikom Bassin straalt juist rust uit en is in feite een verbreding van het kanaal. Het park wordt omzoomd door een dubbelbreed trottoir dat zowel een herkenbare scheidslijn vormt als een continue uitnodiging het park overal te betreden.