Recensie —

Tijd in ontwerp

Redactie

Donderdag 16 oktober organiseerde de stichting Eternally Yours in samenwerking met de Long Now Foundation in Eindhoven een 24-uurs conferentie met als titel ‘Time in Design’.

De in 1995 opgerichte stichting Eternally Yours houdt zich bezig met de 'culturele levensduurverlenging van consumentenproducten'; manieren om het gebruik van producten zo lang mogelijk te laten duren. Of zoals bestuurlid Ed van Hinte het uitdrukte in zijn toespraak, het uitstellen van het NU van producten. Volgens de stichting zou naast esthetiek, ergonomie en economie ook 'tijd' een factor in het ontwerpproces moeten zijn. Dit alles vanuit het besef dat de huidige situatie in toenemende mate verzet oproept: verzet tegen de wegwerpmaatschappij en het gebrek aan kwaliteit. Alles werd samengebald in het statement 'The World is too cheap', dat op een muur was geschreven.

Het thema 'Time in Design' werd op vele verschillende manieren geïnterpreteerd. Zo betroffen de projecten van de Long Now Foundation voorwerpen die 'eeuwig' mee zouden kunnen gaan zoals een '10.000 Year Clock' – 10.000 jaar omdat deze tijd is verstreken tussen het ontstaan van de civilisatie en het heden. Een klok die de komende 10.000 jaar eens per jaar slaat en opgesteld wordt in een grot ergens in Nevada, omdat alles wat begraven is ooit wordt teruggevonden, aldus Alexander Rose die het project toelichtte. Brian Eno, een van de mede-oprichters van de de Long Now, gecomponeerde het klokkenspel. Deze compositie was in een afzonderlijke ruimte te beluisteren en kenmerkte zich door een hoog zengehalte.

Anderen hadden voorwerpen ontworpen die het mogelijk maakten om tijd nog efficiënter te 'managen', zoals een apparaat waarmee je kon zien hoe lang de wasmachine nodig had om het programma af te werken. Hierdoor hoefde je niet aldoor te kijken of de was al klaar was. (De uitvinder van deze noviteit is schijnbaar niet op de hoogte dat er wasmachines te koop zijn die de tijdsduur van het wasprogramma op de display tonen.)

Een aantal kunstenaars waarvan het werk in de zogenaamde Magic Rooms en Kashbahs te bezichten was, had tijd letterlijk als factor in het ontwerp ingebracht. Of dit nu werkelijk iets opleverde is de vraag. Michael Floyd maakte een extended remix: drie minuten durende popmuzieknummers werden opgerekt tot 15 tot 20 minuten durende nummers zonder dat er iets aan de toonhoogte was veranderd. Voor niet geoefende oren klonk dit vooral als veel gepiep en gekraak. De installatie van Juha Huuskonen betrof een alternatieve nieuwszender die het materiaal een honderdste maal langzamer uitzond dan gebruikelijk. Beelden van president Bush die in super slowmotion op het grasveld van het Witte Huis loopt leveren evenwel en evenmin geen hernieuwd inzicht op.

Een andere wijze waarop tijd in een ontwerp werd verwerkt, was het hergebruik van tweedehands materiaal, en dan met name de manier waarop met alledaags tweedehands materiaal een nieuw uniek ontwerp wordt gemaakt. Zo transformeerde William Wilson 'huis-tuin-en-keuken' knuffels tot unieke beesten door ze open te snijden, uit te hollen, binnenste buiten te keren, te vullen en dicht te naaien. Hij verkocht ze, genummerd, op de conferentie.

Het nogal ruime thema gaf aanleiding tot een grote diversiteit, want naast bovengenoemde voorbeelden vertelde Jeanne van Heeswijk over De Strip in Vlaardingen, waren er advertenties te zien van organisaties als Benetton die mensen bewust willen maken van hun omgeving, waarbij het begrip omgeving nogal ruim werd opgevat. 'Time management' gebroederlijk naast 'Slow movement', 24 uur lang voor ieder wat wils: Eternally Yours was erg 21ste eeuws.