Feature —

Archis.org vernieuwd

Piet Vollaard

Vaste bezoekers zullen het inmiddels al gemerkt hebben: de website van Archis is geheel vernieuwd. Voor wie niet dagelijks langs www.archis.org surft een korte introductie.

Vanaf de herstart van Archis in 2001 was het de ambitie van de redactie om ook via de website de lezer tot verdergaande interactie uit te nodigen. Het afgelopen voorjaar presenteerde hoofdredacteur Ole Bouman het prototype van de nieuwe site in De Balie. De nieuwe site zou naast de voor de hand liggende informatie over abonnementen, de inhoud van het huidige en oudere nummers en dergelijke vooral een zogenaamd dynamisch archief van Archis inhoud en Archis thema's gaan ontsluiten. Door het stimuleren van associatief doorklikgedrag van de bezoeker die op deze manier kriskkras door het digitale archief van Archis wandelt, zou – zo was de verwachting – de Archislezer nieuwe inzichten kunnen opdoen die zich bij 'lineaire lezing' van de papieren Archissen wellicht minder snel zouden voordoen.

De nieuwe site is vooral gericht op dit associatieve zoek- en dwaalgedrag. Hoofdonderdeel van de site is een zogenaamde 'datawolk', een grafische representatie van data-objecten – tekst-, beeld-, video- of animatie afkomstig uit het Archis-archief – die op basis van metadata (kenmerken als trefwoord, thema etc) op een bepaalde manier ten opzichte van elkaar zijn geordend.  De ordening vindt plaats in zeshoekige clusters van maximaal zes objecten. De objecten worden gerepresenteerd als gekleurde driehoekjes. Door met de muis over de objecten te bewegen wordt de titel en soort getoond. Klikken opent het object, bij teksten wordt een korte samenvatting getoond, de volledige tekst kan in een apart en leesbaar tekstvenster worden geopend en geprint.

Er zijn drie manieren om een 'wolk' te maken en te bewandelen: op thema: (per thema een eigen kleur, of alle objecten van een gevraagd thema getoond worden is niet helemaal duidelijk), zoeken op trefwoord, aflevering of thema en associatief dwalen. Standaard wordt elke zoekvraag 'bevroren'. Door de knop op 'unfreeze' te zetten wordt bij elke opening van een object de wolk opnieuw samengesteld op basis van de metadata van het geopende object. Hierdoor wordt de dataset telkens opnieuw verversd. Door de stand (tijdelijk) te bevriezen kan een gegeven set nader worden onderzocht en kunnen meerdere objecten gelijktijdig worden geopend.

Het blijft voor de bezoeker enigszins duister op basis van welke gegevens de objecten worden geselecteerd en ten opzichte van elkaar worden geplaatst. De helptekst vermeldt een 3-dimensionale set van coördinaten (onduidelijk waar de derde dimensie zich bevindt, de representatie is 2-dimensinaal) en geeft aan dat de clustering van objecten door de Archisredactie bepaald wordt. Veel meer wordt er voorlopig niet uitgelegd. Op deze manier wordt wel heel veel van de intuïtie en zin voor avontuur van de bezoekers verwacht.

Gelukkig zijn de overige zoek- en zeeffuncties vrij helder en is het dus ook mogelijk het Archis archief op een conventionele manier te doorzoeken. Daarnaast is er – nu nog enigszins verborgen – een Forumfunctie waar gediscussieerd kan worden. Gelukkig trekt Archis zich voorlopig niets aan van de scepsis die op dit moment heerst met betrekking tot online discussies en probeert men ook op deze manier interactie tussen blad en lezer te bevorderen.

Archis is ook in het verleden nooit te beroerd geweest om ten aanzien van inhoud en vormgeving de tolerantiegrenzen van haar lezers nadrukkelijk te verkennen. De nieuwe website past wat dat betreft meer bij Archis dan de oude. Er zal ongetwijfeld weer ouderwets op gezanikt worden, maar dat hoort nu eenmaal bij Archis en bij de positie die het in het architectuurdebat – nu ook via de nieuwe media – wil innemen. Ga eens langs en neem de tijd om eens rustig te dwalen en confronteer uw intuïtie met die van Archis, wie weet leidt het inderdaad tot nieuwe inzichten.