Feature —

Urban Splash staat voor succes

Vibeke Gieskes

Op 22 september hield Tom Bloxham een lezing aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. Tom Bloxham is oprichter en directeur van Urban Splash, een ontwikkelingsmaatschappij die in Groot-Brittannië gebieden en panden ontwikkelt waar niemand anders zich aan waagt.

Voor elke ontwikkeling sinds 1991 ontving Bloxham tot nu toe architectuurprijzen, een bevestiging van zijn overtuiging dat winst en goede architectuur heel goed kunnen samengaan. Bloxhams ideeën worden inmiddels omarmd door alle Britten: door de oorspronkelijke bewoners van een verlaten 19de eeuwse arbeiderswijk in Manchester die hij nieuw leven inblies, door zijn medewerkers die Urban Splash als beste werkgever van Engeland noemden, door huurders en huiseigenaren en het Ministerie van Volkshuisvesting dat regelmatig de adviezen van Bloxham inwint. Bloxham lijkt de ideale projectontwikkelaar: hij is idealistisch, vasthoudend en volhardend, ziet kansen, durft risico's te nemen, heeft oog voor ontwerp en is invloedrijk in de culturele wereld. Hij is voorzitter van de regio Noordwest van de Britse Arts Council, van het Internationale Filmfestival van Manchester, van de Liverpool Capital of Culture Company en lid van de Britse Arts Council.

New Islington, Manchester
foto’s: © Urban Splash
klik vergroting

Het ontstaan van het alom bejubelde en succesvolle Urban Splash berust volgens Bloxham min of meer op toeval. Om zijn slechte drinkgewoonten te kunnen bekostigen tijdens zijn studie politicologie en geschiedenis aan de Universiteit van Manchester begint Bloxham in 1985 een handel in posters. Hij onderscheidt zich door uitsluitend goed ontworpen posters te verkopen. Deze vinden gretig aftrek onder zijn medestudenten en al snel heeft hij een grotere winkel nodig. Hij vindt een vervallen gebouw waar wel meer dan een winkel in zou passen, dus ontwikkelt hij het pand, verhuurt de overtollige ruimtes voor commerciële doeleinden en is met deze succesvolle Afflecks Arcade in 1987 ineens projectontwikkelaar. Al snel ziet Bloxham ook mogelijkheden in Liverpool waar hij met compagnon en architect Jonathan Falkingham een oud industrieel pand opkoopt en het transformeert tot trendy winkelcentrum. Het wordt al snel 'the place to be'.

Een en ander raakt al snel in een stroomversnelling. Urban Splash, dat Bloxham in 1993 met Jonathan Falkingham oprichtte, creëert het ene succes na het andere. Verlaten en 'unheimische' oorden worden door het bedrijf opgekocht en getransformeerd tot hippe trekpleisters. Het zijn plekken van weleer, met een ziel, met geschiedenis, met bouwkundige waarde, die door Urban Splash opnieuw tot leven komen. Keer op keer weet Bloxham plekken en gebouwen te waarderen op hun kwaliteit en potentie. Bij het ontwikkelen ervan neemt hij risico's die geen ander durft te nemen. Steeds weer weet hij andere partijen te overtuigen van het belang van zijn projecten, en sluit hij de meest onverwachte overeenkomsten met geldschieters, uitbaters en collega-ontwikkelaars om zijn ideeën op een hoger plan te brengen. Daarnaast gaat Urban Splash nauwe banden aan met partijen die ontwikkelaars vaak als lastig en inefficiënt beschouwen. Bij de opwaardering van een woonwijk werkt hij samen met bewoners. Stedenbouw en architectuur vertrouwt hij toe aan ruimtelijk vormgevers. Daarbij werkt hij zowel samen met beginnende als met gerenommeerde bureaus met wie hij de projecten tot in de kleinste details uitwerkt. Voor de inrichting van de openbare ruimte rondom projecten werkt Bloxham nauw samen met gemeenten. Een prettige toegang is essentieel vindt hij en zal winst opleveren.

Tom Bloxham heeft zich met de projecten van Urban Splash steeds weer een pionier getoond. Urban Splash ontwikkelde in Manchester-Noord pakhuizen terwijl iedereen dacht dat er geen markt voor zou zijn, zeker niet buiten het stadscentrum. Hij kocht Ducie House, een Victoriaans pand, waar de gemeente de kwaliteit van inzag, maar niet het geld had er iets mee te doen. In Liverpool transformeerde Urban Splash een van de voornaamste gebouwen van de stad, het Victoriaanse Collegiate, tot appartementencomplex. Zo zijn er nog tal van voorbeelden.

Opzien baart Tom Bloxham nu met de ontwikkeling van New Islington, een oude, opgegeven arbeiderswijk in Manchester, die met ernstige leegstand en sociale problemen kampte. Urban Splash zal, zo zegt Bloxham, van de slechtste wijk van de stad de beste maken. Urban Splash werkt in dit project samen met English Partnerships, de gemeente Manchester en New East Manchester Ltd. Een belangrijke stem hebben de overgebleven bewoners van het gebied. Zij namen deel aan ontwerpsessies met ontwerper Alsop Architects. Urban Splash fêteerde ze zelfs met een reis naar Nederland om ze een idee te geven van goede sociale woningbouw. Een ander bijzonder project staat in Morecambe, een van de Engelse badplaatsen van weleer, waar het Midland Hotel wordt gerestaureerd. Dit moet ervoor zorgen dat Morecambe weer als vanouds een plaats wordt om vrije tijd door te brengen.

Tom Bloxham weet met zijn Urban Splash overal de juiste snaar te raken. Urban Splash staat voor succes, kwaliteit en goede architectuur en stedenbouw.