Feature —

Groeten uit… Helsingborg

Alex van de Beld

‘Al 15 jaar lang reis ik met enige regelmaat naar Zweden. De korte oversteek tussen Helsingør en Helsingborg, van Denemarken naar Zweden, is op die reizen altijd een bijzonder moment.’ Vanuit de Zweedse vestiging van Onix schrijft Alex van de Beld ons een groet.

Het is slechts twintig minuten varen tussen de in twee verschillende landen gelegen steden. Helsingør en Helsingborg zijn dicht bij elkaar gelegen maar worden gescheiden door de Øresund, waar jaarlijks ruim 80.000 schepen passeren. Als je Zweden verder inrijdt merk je al snel dat je in een ander land bent aangekomen waar de Deense intimiteit is vervangen door de Zweedse uitgestrektheid.

Voor de inwoners van Helsingør en Helsingborg is deze bootreis dikwijls een doel op zich, reizen krijgt hier een literaire betekenis. Tijdens de lunch of het diner laat men zich meerdere keren op en neer varen, ondertussen genietend van een goede maaltijd en de frisse zeelucht op het dek. Er worden zelfs feesten aan boord georganiseerd, dat is goedkoop omdat er tax free gedronken en gerookt kan worden.

Helsingborg is voor de meeste Zweden ‘een stad in het zuiden waar in het vriendelijke Skåne de zon schijnt’. De zee zorgt voor een aangenaam klimaat. Helsingborg heeft een prachtig net nieuw ingericht stedelijk strand aan de noordkant van de stad. ’s Zomers is het een bruisende plek met restaurants, sportfaciliteiten en flanerende mensen. Vanuit de Norra Hamnen (Noorderhaven) wandel je via Gröningen naar deze groene open plaats. Uitkijkend over de Øresund, richting de Deense kust, merk je tijdens deze wandeling van twee kilometer dat de stad Helsingborg prachtig aan zee ligt. De spoorlijn die van oudsher een barrière vormde is deels onder de grond en deels op poten geplaatst om dit contact tussen zee en stad te bewerkstelligen. Het feit dat er weinig getijdenverschillen zijn versterkt dit nog eens.

Op dit moment zijn er concrete plannen om een vergelijkbare operatie aan de zuidkant van de stad te volbrengen, Soderhamn genaamd. Als die operatie slaagt komt Helsingborg over de volle breedte aan zee te liggen zonder de noodzakelijke barrière van de dijk. Een spectaculaire conditie waarmee ze haar status in Zweden als de meest populaire woonstad en succesvolle handelsstad in de komende eeuw zal waarborgen. Niettemin speelt ook hier een bedreiging: de stijgende zeespiegel in de komende 50 jaar.

Aan die zuidkant speelt nog een ander probleem, namelijk segregatie. De zuidkant is het groeiende allochtone stadsdeel van Helsingborg, in een land dat van alle Europese landen de afgelopen jaren verreweg de meeste vluchtelingen opnam. In Nederland zal dit waarschijnlijk als reactie uitlokken ‘jullie hebben daar toch de ruimte, wij zitten vol’. Maar de steden hebben hier te kampen met problemen. De ontwikkeling van Soderhamn moet dan ook een nieuwe integrerende schakel vormen tussen het rijke noorden en het arme zuiden van de stad. De Helsingborgers zijn er optimistisch en integer mee bezig moet ik zeggen. Integratie zal ook hier niet het toverwoord blijken. Men heeft geleerd van ervaringen opgedaan in Malmö en Landskrona waar de problemen vergelijkbaar zijn met een aantal grote Nederlandse steden.

Helsingborg is dus een ambitieuze stad waar geld wordt verdient en geld wordt uitgegeven aan het mooier maken van de stad. Er staan ambitieuze stedenbouwkundige en architectonische projecten op het programma, die dagelijks tijdens het uitgebreide lunchnetwerk weer wat concreter worden. De stad biedt maar liefst 200 lunchcafés waar een warme lunchmaaltijd inclusief drinken, en koffie na, genuttigd kan worden voor ongeveer 75 kronen (dat is 8 euro).

Een aanrader is hotel Maria aan de Mariagatan, een oud sfeervol huis centraal gelegen in Helsingborg. Dit hotel geeft je het gevoel op bezoek te zijn bij iemand thuis. Ook Café Wayne’s aan de Stormarket is een aanrader, hier vindt je Italiaanse koffie op z’n Zweeds. Beklim de trappen naar de restanten van de burcht met prachtig uitzicht over de Øresund en de stad vanuit het hoog gelegen stadspark.

Bezoek ook het Dunkers kulturhus museum en ga vika (koffie) drinken met veel koek en taart in het aanliggende café aan het water. Ten zuiden van de stad ligt het Kall badhuis voor een sauna met een bijbehorende afkoelende duik, direct in zee. Drink ’s avonds een biertje in het Hamncafé, centraal in de stad, en ga op tijd naar bed! Want Helsingborg is een stad van de dag, licht, open en fris. Haar nachtelijke kant kan maar beter onderbelicht blijven.