Nieuws —

Archiprix 2011 eervolle vermelding: Space of the Voids, Ruimte van herinnering en vergetelheid

Negar Sanaan Bensi

Negar Sanaan Bensi onderzocht de void als een nieuw soort ruimte voor Havana, oud en gevuld met herinneringen die geleidelijk aan vergeten worden: een gedenkplek voor het dagelijkse leven.

‘Ruïnes kenmerken zich door een kwetsbare balans tussen behoud en verval, natuur en geschiedenis, wreedheid en kalmte, melancholie en hoop, op een wijze die geen enkel onbeschadigd bouwwerk of kunstwerk kan bereiken.’

In Havana is een evenwicht tussen vol en leeg ontstaan. De stad worstelt om nieuwe invullingen te creëren voor haar oudste locaties, de braakliggende plekken. De stad is een collage van grids uit verschillende periodes in haar geschiedenis (koloniaal, neo-koloniaal en communistisch) die zichtbaar worden op deze braakliggende plekken, de voids. Op deze wijze heeft de stad zichzelf vormgegeven sinds de revolutie van 1959. De void heeft specifieke ruimtelijke kwaliteiten, gemaakt door de tijd. Dit type palimpsest biedt ruimte voor wonderlijke scenario’s.

De grootste delen van Havana zijn koloniaal. Na 1959 zijn veranderingen voor de stad beloofd. Maar wat waren de ruimtelijke effecten van de communistische revolutie? Geen enkel masterplan werd geïmplementeerd, het waren telkens maar kleine delen. De stad stopte met uitbreiden en opbouwen en het verval trad in. Sommige gebouwen raakte geleidelijk in verval, andere werden vernield door orkanen. Door de economische situatie in het land was het gemakkelijker de ruïnes te laten staan en andere woonplekken te zoeken dan de gebouwen te renoveren. Op deze wijze zijn vele gebouwen achtergelaten en boden de voids de stad en haar bewoners nieuwe ruimtes. En toen er steeds meer voids kwamen, gingen mensen er ook weer wonen.
Deze ruimtes vol herinneringen vormen het symbool van de maatschappelijke en politieke veranderingen op deze plek. Het zijn monumenten van de revolutie die deel uit gingen maken van het dagelijks leven in de stad. Geleidelijk begon men de geschiedenis van deze plekken te vergeten, maar dat gold niet voor de vorm . Deze kenmerkende tweezijdigheid is het scenario van Space of the Voids. De voids vormen een herinnering aan het feit dat mensen willen vergeten.

Dit project vertelt het verhaal van de ontwikkeling van een nieuw type ruimte voor de stad. De void is hier niet opgevat als overgebleven ruimte maar als een nieuw soort ruimte die oud is en gevuld met herinneringen en betekenissen die geleidelijk vergeten worden. Er is gekozen voor een narratieve benadering en een presentatie in tekeningen die de specifieke kwaliteiten van deze voids tot uitdrukking brengen. Startpunt was een reeks wandelingen in het oude deel van Havana waar de meeste voids te vinden zijn. Dit resulteerde in de Spatial Void Map of Havana. Wat volgde waren twee parallelle trajecten. Enerzijds werden de ruimtelijke kwaliteiten in maquettes en tekeningen vastgelegd. Daarbij werden tekeningen vaak over elkaar heen gelegd als referentie naar de gelaagdheid en het idee van de palimpsest.  Bovendien werden scenarios voor de voids gepresenteerd aan de hand van tekeningen, teksten en telkens één principemodel. Tot slot werd het project gepresenteerd in een van de blokken van centraal Havana, hetgeen ook een void is in de stad.

Space of the Voids is een gedenkplek voor het dagelijks leven. Het is een nieuwe benadering van de stad en toont een gefragmenteerd beeld van verschillende scenario’s als metafoor voor de veranderingen in de stad. Space of the Voids belichaamt de ruimte tussen realiteit en fantasie, tussen binnen en buiten, open en gesloten, monument en dagelijks leven, stedenbouwkundige en architectonische schaal, gebouw en landschap, publiek en privé.
Ten slotte wordt ook deze void opgenomen in de stad en wordt onderdeel van de het grid…..

naam
Negar Sanaan Bensi
e-mail

opleiding / studierichting
TU Delft / architectuur

mentoren
Marc Schoonderbeek, Oscar Rommens, Suzanne Groenewold

wanneer begonnen met afstuderen
september 2008

wanneer klaar
oktober 2009

favoriete ontwerpers
John Hejduk, Alvaro Siza, Raul Forsoni

favoriete projecten
Bagh-e Shahzadeh Mahan (Iran)

wat doe je nu
Gastdocent op de TU Delft en als ontwerper werkzaam bij IEA architecture office in Antwerpen