Feature —

De architectuurgidsen top 5

Nina Bohm

Je gaat op vakantie en neemt mee… een architectuurgids. Iedereen kent de frustraties die een ‘slechte’ architectuurgids teweegbrengt. Net dat ene gebouw staat er niet in, de index klopt niet, de kaarten zijn te priegelig. Dus waarom zo een papieren ding meeslepen als er ook het internet is?

Waarom een papieren ding meeslepen als er ook het internet is? Omdat een mooie architectuurgids meer is dan een lukrake verzameling gebouwen. De beredeneerde verzameling en ordening vertellen een verhaal over de stad, de introductie – onontbeerlijk bij een goede gids – plaatst alles in een context.
Maandelijks zullen de onafhankelijke NAi booksellers (Rotterdam) een top x samenstellen met leestips. Deze keer:de vijf interessantste gidsen voor deze zomer.

5 De Wallpaper City Guides
Van dit reisgidsje zijn er wereldwijd al twee miljoen exemplaren verkocht – of dat een aanbeveling is, is aan u. Er zijn gidsen van de 'usual suspects', maar ook van plaatsen als Palermo, Ljubljana, Bogota en Strasbourg. Vanuit het perspectief van de architect of ontwerper geeft de Wallpaper City Guide de essentiële informatie nodig voor een cultureel verantwoord bezoek aan de stad. Het helpt je de weg te vinden naar de hipste hotels, cafés, musea, restaurants, winkels, en interessante gebouwen. Deze gids is daarom een goed startpunt voor uw stedentrip. De kans dat er geen Wallpaper City Guide voor uw vakantielocatie is uitgegeven is klein, voor bijna iedere mogelijk bestemming heeft Phaidon wel een stijlgidsje uitgebracht.

Het formaat van de Wallpaper City Guide biedt de bezitter alle mogelijkheid om onopvallend tussen de locals van de stad te verdwijnen. Dit boekje past namelijk zo in een vest- of broekzak, maar is ook als handige app te krijgen. Anders dan in de papieren uitgave oriënteert de app zich vanuit uw locatie in de stad en laat zien wat er in de omgeving voor interessants te bezichtigen is. De informatie in de digitale en de papieren gids is hetzelfde, alleen wordt die op een interactieve manier aangeboden via telefoon of tablet.

Wallpaper city guides, Phaidon, Eng, ± p.128, € 8,95-9,95
Wallpaper city guide app (iPad, iPhone, iPod touch, maar enkele zijn ook verkrijgbaar voor windows of android) ± € 3,-

Wallpaper City Guide Liverpool
Wallpaper City Guide Liverpool

4 Architectural Guide Venice
De serieuze reiziger zal voor een bezoek langer dan een paar dagen al snel zijn toevlucht moeten nemen tot het assortiment van andere architectuur-gidsen-uitgevers. Een van de betere optie’s is dan waarschijnlijk DOM publishers. Evenals Phaidon voorziet ook DOM hun gidsen van een kaft in een smaakvolle kleur, prettig voor die ontwerpers die boeken in hun boekenkast op kleur sorteren.

Voor het tweejaarlijkse architectonische Mekka heeft DOM publishers dit voorjaar een architectuurgids voor  Venetië op de markt gebracht. DOM biedt met de architectural guides, precies wat je van zo’n gids zou verwachten. Overzichtelijke kleuren afbeelding met de essentiële gebouwinformatie (architect, bouwjaar, openingstijden, bereikbaarheid en coördinaten), een korte omschrijvende tekst en een QR-code die linkt naar de locatie op de kaart. Toch weten de gidsen van DOM iedere keer opnieuw een nieuwe invalshoek te vinden. Zo verdiept de gids van Venetië zich in gebouwen en projecten vanaf 1950, inclusief alle biënnales van de afgelopen zes decennia. Auteurs Clemens F. Kusch en Anabel Gelhaar laten St. Mark en het paleis van de doge alleen als oriëntatiepunt om de gebouwen van Carlo Scarpa en Tadao Ando te vinden, die zich ook in deze stad bevinden.

Aan de hand van acht routes door Venetië, smaakvol gepresenteerd door een luchtfoto en kaart, leidt de architectuurgids de lezer langs de moderne architectuur die zich op de verschillende eilanden bevinden. Het laatste hoofdstuk wordt  volledig gewijdt aan ontwerpen die nooit gerealiseerd zijn. Zoals de auteurs zelfs schrijven: een architectuurgids zou zich nooit met ontwerpen bezig moeten houden die de tekentafel niet verlaten hebben, maar voor Venetië zijn ze interessant om de ontwikkeling van de stad te kunnen begrijpen waardoor ze niet weggelaten konden worden. Voor uw bezoek aan de biënnale dit jaar is deze gids een echte aanrader.
Venice Architectural Guide, Buildings and Projects After 1950, Clemens F. Kusch, Anabel Gelhaar, DOM 2014, Eng, p. 277, ISBN: 978-3-86922-362-9, € 38,00.
Blader in het boek.
Verkrijgbaar bij NAi Boekverkopers. Klik hier.

Architectural Guide Venice
Architectural Guide Venice

3 The Phaidon atlas of 21st century world architecture ‘travel edition’ of ‘app’
Voor de wereldreiziger die het complete overzicht wil hebben van de moderne architectuur is er natuurlijk de bekende ‘20th-century world architecture’, een atlas van Phaidon. De afmetingen van die atlas maken het niet bepaald handzaam voor welke reis dan ook, maar van dezelfde uitgever komt ook een ‘travel edition’ voor de 21e eeuw. Gecategoriseerd per werelddeel vat dit boekje de absolute top van de moderne architectuur samen, gebouwd in de afgelopen veertien jaar. Een aankoop, die iedere vakantie weer van pas komt, wat de bestemming ook is.

Phaidon biedt echter ook een digitale tegenhanger van deze atlas met een eenvoudige app. The Phaidon Architecture Travel Guide app bevat meer dan 1500 projecten. Bookmark uw favorieten en stap op de fiets of in de auto op weg langs u zelf uitgestippelde architectuurroute. Dit is de ‘travel edition’ voor de moderne backpacker.

The Phaidon Atlas of 21st Century World Architecture, Travel Edition, Phaidon 2011, Eng, p.472, ISBN: 978-0-7148-4878-5, € 19,95
Verkrijgbaar bij NAi Boekverkopers. Klik hier.
Phaidon Architecture Travel Guide’ app, € 8,52 (iPad, iPhone, iPod touch) 

The Phaidon atlas of 21st century world architecture
The Phaidon atlas of 21st century world architecture

2 Pet Architecture Guide Book
Een van de meest excentrieke gidsen van dit moment is ongetwijfeld de Pet Architecture Guide Book. In een samenwerking van het Tokyo Institute of Technology Tsukamoto Architectural Laboratory en Atelier Bow-wow presenteert dit boek architectuur met een ‘huisdier-achtig’ karakter in Tokyo. Pet architecture betekent in dit geval hele kleine gebouwtjes die opduiken in kleine openingen in de stad. Anders dan de besproken gidsen hierboven is dit niet een overzicht met hoogstaande architectuur, maar zijn het juist gebouwen die goedkoop zijn gebouwd zonder gebruik te maken van bijzondere technologieën. Waarom dan toch deze gids? Yoshiharu Tsukamoto schrijft in de introductie dat de auteurs zich tot deze gebouwen aangetrokken voelden. Ze geven een relaxte sfeer aan de stad, een opluchting.

Ook de uitgave zelf is opmerkelijk. Zo leest de gids van rechts naar links. Ieder project wordt weergeven met een grote afbeelding, een axonometrische tekening, enkele numerieke gegevens, zoals de afmetingen van het gebouwtje en een korte, bijna liefdevol geschreven tekst. Sommige huisdier-gebouwen lijken met golfplaat en duct tape aan elkaar te hangen, maar bladerend door dit boek begrijpt de lezer de aantrekkingskracht van deze gebouwen steeds beter. Projectnummer 74 tot 81 zijn niet uitgevoerde ontwerpen, die denkbeeldige invulling geven aan plekken in de stad waar nog een klein gebouwtje tussen zou passen. Dit is een eigenaardig onderzoeksproject met fantastische vindingen.

Pet Architecture Guide Book, Living Spheres Vol. 2, Atelier Bow Wow, World Photo 2002, Eng/Japans, p. 176, ISBN: 978-48-4652-327-5, € 16,60
Verkrijgbaar bij NAi Boekverkopers. Klik hier.

Pet Architecture Guide Book
Pet Architecture Guide Book

1 Unfathomable City ‘a New Orleans Atlas’
Dit is de gids die het beste van verschillende werelden bij elkaar brengt. Anders dan wat je van een atlas gewend bent, wordt iedere kleurrijke kaart in dit boek begeleid door een essay. Het belangrijkste van deze atlas/gids is dan ook dat het ook in tekst inzicht probeert te geven van de stad. Zoals bijna iedere stad is New Orleans gevormd door talloze invloeden van de natuur en de samenleving. Al deze ontwikkelingen worden door dit boek gevangen door een prachtige geïllustreerde kaart en een bijzonder verhaal van een van de zeventien essayisten die aan dit boek hebben meegeschreven.

Aan de hand van deze gids weet je zeker dat je dingen zult ontdekken, waar je anders onopgemerkt aan voorbij was gegaan. Zo toont de kaart ‘civil rights and lemon ice’ de levenswegen van twee plaatselijke bekendheden uit New Orleans. De een mensenrechtenactivist, de ander de meest gerespecteerde ijsverkoper in de stad. Weer een andere kaart laat de ongelooflijke hoeveelheid pijpleidingen voor olie en petroleum zien die door de Golf van Mexico loopt. Het bijbehorende verhaal heeft de titel ‘When they set the sea on fire’. Kreeg iedere stad maar zo een monografie over zich geschreven, dan had u niet verder naar vakantiegidsen hoeven zoeken.

Unfathomable City, A New Orleans Atlas, Rebecca Solnit en Rebecca Snedeker, University of California Press 2013, Eng, p. 176, ISBN: 978-0-520-27404-4, € 25,50
Verkrijgbaar bij NAi Boekverkopers. Klik hier.

Unfathomable City ‘a New Orleans Atlas’
Unfathomable City ‘a New Orleans Atlas’