Podcast hier, podcast daar…

Kijk & Luister —

.. podcasts gebruik je overal, zou je denken. Toch niet, (on demand) radio en podcasts luister je vooral in de auto (ogen op de weg, oren op een andere wereld), of in de trein. Daarom nu: de eerste Urban Podcast Guide. | Update 14.06.2019

Still uit The Conversation (1974, Francis Ford Coppola)

Podcasts bestaan al sinds 2004 (Adam Curry, anyone?) maar het ging eigenlijk pas na 2013 viraal als de binge-luister-variant van Netflix. Met name onopgeloste moorden die door onderzoeksjournalisten worden heropend scoren hoog als verslavend luisterverhaal. Maar in tegenstelling tot Netflix of YouTube, zijn podcasts ergerlijk ongeorganiseerd. Je kunt alle podcasts op hun eigen website beluisteren, maar het is afhankelijk van je podcast-speler of je het kunt toevoegen aan je abonnementen of afspeellijsten. Geen platform, geen uniforme afspeelstandaard en zelfs het zoeken naar audio via Google is niet mogelijk (update: op 9 mei 2019 heeft Google aangekondigd de komende maanden podcasts uitgebreid in Google Search op te nemen). Het samenstellen van een afspeellijst van favoriete podcasts is tot dan toe feitelijk alleen mogelijk als een lijst met links (bij deze dus), maar die is vervolgens weer onhanteerbaar in de auto, de favoriete luisterplek voor podcasts.

Dus daarom hier -tada- de eerste Urban Podcast Guide, het absoluut subjectieve overzicht van stads-podcasts dat zo nu en dan zal worden bijgewerkt en uitgebreid.

This American Life legt meteen de lat lekker hoog: een prachtige website, een goede beschrijving per aflevering, je kunt downloaden, streamen èn er is een complete transcriptie voor als je toch liever (mee)leest. Het is publieke radio van de makers van Serial en S-Town en heeft inmiddels een archief van ruim 650 afleveringen, allemaal gratis op de site of hun eigen app te beluisteren. Het zijn brede human interest onderwerpen die de actualiteit uitdiepen. Voor wat betreft stedelijk onderwerpen is de actualiteit niet hoog. We moeten terug naar de hypotheekcrisis in 2007 bv. over housing of gentrification, over de herbouw na hurricanes Katrina en Sandy en natuurlijk wel meer recent: over muren als landsgrenzen.

There Goes the Neighborhood is een binge-waardige serie van WNYCStudios, de publieke radio in New York. Seizoen 1 ging over gentrification in Brooklyn, seizoen 2 over Los Angeles. Iedere aflevering behandelt een ander aspect van gentrification en je luistert zowel naar de plannenmakers als naar (vooral) de bewoners.

 

 

 

 

Het Britse tijdschrift Monocle heeft een Podcast The Urbanist met daarin een speciaal onderdeel Tall Stories (5 minuten over een specifiek project) en normale thematische afleveringen van 30 minuten over bv. stadsnatuur, shared mobility, privacy, noem het maar op. By far de meest frequente podcaster.

 

 

 

 

About building + cities is een Engelse podcast over tja, gebouwen en steden, maar dan de geschiedenis ervan. Zo gaat het in Bigness over Rem Koolhaas maar dan wel Koolhaas in de jaren 80.

 

 

 

 

 

 

99% Invisible van Roman Mars is waarschijnlijk de door ontwerpers meest beluisterde Amerikaanse podcast. Het gaat van architectuur, stadsplanning en infrastructuur naar grafisch, geluid en productdesign en bijzonder: onafhankelijk. Er worden boeken besproken zoals bv recent het boek Palaces for the People van Eric Klinenberg. Prettig ook dat het ook gewoon een website is.

 

 

 

The Future of Cities is een podcast van The Mission, een marketingbureau dat thematische podcasts maakt. The Future of Cities bevat tientallen interviews met experts over de (technologische) toekomst van steden. The City of the Future is ook een podcast, gemaakt door een stedenbouwkundig bureau in New York City. Alle afleveringen zijn via je favoriete podcast-app te beluisteren, er worden voorlopig geen nieuwe gemaakt.

 

Failed Architecture is dit jaar ook gestart met een Engelstalige podcast. Afleveringen behandelen thema’s die passen bij de website, zoals Speer in Qatar of Selfbuilt Cities.

 

 

 

 

 

Luister je liever naar de Nederlandse taal dan is er feitelijk nog maar een architectuur podcast.  Windoog van Sereh Mandia en Elsbeth Ronner is onlangs veelbelovend gestart met een eerste podcast over het leegstaande museum van Dirk Scheringa in Spanbroek.

 

 

 

 

Voor het overige bieden de publieke omroepen radioprogramma’s on demand.
Bij het luisteren naar Windoog moest ik aan een oudere podcast denken: Architectuur door andere ogen. Tevens uitgegeven als boek gaat dit over zintuiglijke architectuur en grotendeels gemaakt door blinden. Juist dan is een podcast een ideaal medium om het gehoor scherp te stellen op ruimtelijke geluiden.

Deel 1, deel 2 en deel 3 zijn hier te beluisteren.

Dit is onderdeel van 2Doc, de verzameling van alle documentaires van de publieke omroep, inclusief de RadioDoc afleveringen. Daarin is af en toe aandacht voor ruimtelijke vraagstukken zoals: Het Pretpark voorbij over de interactie tussen virtuele en fysieke achtbanen of De derde kerk van Steenderen, de ik-heb-schijt-aan-iedereen-vrieshal van Aviko in het dorp.

Niet mijn favoriet maar hé, smaken verschillen, is de podcast Ongesigneerd over de ontwerpen van alledaagse objecten (fietspad, urinoir, maar ook het parlement en de dierentuin).

 

 

 

 

Wel mijn favoriet, maar hé, smaken verschillen, is Nooit meer Slapen, drie uur nachtelijke radio, waar Ongesigneerd onderdeel van is. Zo nu en dan zijn er interviews met architecten. Zoals -hallo daar zijn we weer- Rem Koolhaas en Sjoerd Soeters.

 

 

 

Je kunt terug naar de geschiedenis in OVT, het geschiedenisprogramma waar met name in het onderdeel het spoor terug regelmatig interessante casussen worden opgevist. Denk aan de apenrotsen, de Peperclip of Bauhaus. Ook de moeite waard van het beluisteren is de OVT-serie over utopieën.
Nog niet genoeg tips? Zoek hier zelf door het auditieve architectuur archief van de VPRO.

 

 

 

Register Architecture & Landscape is de podcast van de Kingston School of Art in London en bevat 1-uur lange diepgaande interviews met bekende en minder bekende architecten, zowel uit Engeland als internationaal.
De podcasts zijn hier te vinden. Met dank aan Berte Daan voor deze tip!

 

 

The Funambulist is het Engelstalige, internationale en Parijse magazine dat de politiek van de ruimte(lijke ordening) bespreekt. Dat zijn hedendaagse politieke hangijzers zoals veiligheid, discriminatie, gender, gentrification etc, maar vaak ook in historische studies. Het is zowel een digitaal als fysiek magazine en online is er inmiddels een podcast aan toegevoegd.

De podcast is hier te beluisteren Het bevat soms een stedelijke podcast, zoals het interview met directeur van Forensic Architecture Eyal Weizman.

Met dank aan Sophia Holst voor deze tip.

Via een podcast van The Funambulist vond ik de podcast van Jessica Myers: Here there be Dragons. Myers is een New Yorkse stadsplanner, die de sociale structuren in New York en Parijs onderzoekt. Omdat ze mapping met audio combineert is ze te zien als een nieuwe Kevin Lynch. De website heeft alle links naar de gebruikte referenties.

Beluister hier seizoen 1 en 2, resp. New York en Parijs.

 

 

Architecture City is de Rotterdamse podcast van Teun van den Ende, Catja Edens en Jorn Konijn. Het heeft tot nu toe zeven radio-afleveringen van ongeveer een uur gemaakt over stad en architectuur. Het zijn gesprekken en interviews over een specifiek onderwerp, afgewisseld met muziek.

ArchiNed heeft zich het afgelopen jaar verdiept in het maken van podcasts als alternatief voor het schrijven van artikelen. Het heeft enkele test-podcasts gemaakt en een interessante evaluatie. Mocht je zelf eens aan de slag willen, de super-handige en interessante handleiding van de ArchiNed redactie staat online.

En de disclaimer: er zijn talloze podcasts, met name in de Verenigde Staten, de meeste daarvan missen in dit rijtje. Borrelpraat-podcasts (mensen die aan een tafel zitten en gezellig met elkaar babbelen terwijl de microfoon open staat) zijn bewust weggelaten. Maar misschien mist een goede podcast, mail die naar de redactie, dan wordt deze toegevoegd aan de lijst. Ook andere podcast-tips zijn van harte welkom!