Towards a happier Havana – Archiprix 2019

Nieuws —

Van het gebied rondom de Almendares, de belangrijkste rivier in Havana maak ik een belofte voor Havana. Aan de hand van de specifieke kenmerken van de locatie krijgt de belofte gestalte door de rivier schoon te maken, het landschap te herstellen, 41.000 woningen te bouwen (25% van wat het nu mist), het culturele erfgoed in het gebied te herstellen, en de mobiliteit door de stad te versoepelen.

Jonge man neemt zijn vriendin mee op een boot, van de pier van Almendares Park naar de steiger in Chullima. De rivier is schoon en de natuur komt eraan terug. Mensen baden, en besteden vrije tijd aan de rivieroevers. Vanaf de balkons van de huizen aan beide zijden zien de verwachtingers hun geluk

Kan je je onderwerpskeuze kort toelichten?
Ik ben in Havana geboren. Havana kent een dubbele realiteit. Het is aan de ene kant een gelukkige stad, maar aan de andere kant is het ook niet. Bij de Academie van Bouwkunst heb ik de “Dutch method” geleerd van stedenbouw. Ik heb mijnzelf gevraagd: hoe kan ik, met de kennis die ik nu heb en vanuit mijn rol als stedenbouwkundige, Havana helpen om gelukkiger te worden.
In het gebied rondom de Almendares, de belangrijkste rivier in Havana, komen veel van de problemen naar voren in relatie tot de stad als geheel. Dat gebied heb ik gekozen om een methode te verzinnen en te testen.
Aan de hand van de specifieke kenmerken van de locatie, maak ik van het gebied een belofte voor Havana. Een belofte om de rivier schoon te maken, om het landschap te herstellen, om 41.000 woningen te bouwen (25% van wat het nu mist); om het culturele erfgoed in het gebied te herstellen, etc. Om deze belofte in de sociaal-politieke en economische context van Cuba te kunnen realiseren, stel ik een ruimtelijk kader en strategische ontwerpprincipes voor die gecombineerd kunnen worden met een combinatie van top-down en bottom-up ontwikkelingen. Tot slot stel ik een aantal katalysatorprojecten voor die meteen kunnen starten en het begin zijn van verdere ontwikkelingen die het ruimtelijk kader gaan invullen.

Wat of wie zijn je inspiratiebronnen?
The magical realism (literaire beweging: Gabriel García Márquez, Alejo Carpentier) Luc Schuiten (architect_cité vegetale, Belgie)
Stefano Boeri (architect_ Il Bosco Verticale, Italie)
Ecosistema urbano (stedenbouwkundig bureau, Spanje)
Lacaton et Vassal (architectenbureau, Frankrijk)
Vanwege hun connectie mens-natuur en hun combinatie stad of architectuur met natuur en duurzaamheid
Fabrications: vanwege hun benadering naar de 6 urban challenges
Alfredo Brillembourg (architect_Urban Think Tank) vanwege zijn sociale benadering

Benoem het sleutelmoment in je afstudeerproject
Halverwege mijn afstudeerproject heb ik een workshop op Havana georganiseerd, met veel verschillende actoren uit het gebied. Tot dat moment had ik het idee om een plan voor de Almendares gebied te ontwerpen, maar ik had geen idee hoe dit plan gerealiseerd zou kunnen worden in de Cubaanse context, met haar beperkte bronnen. Het doel van de workshop was om informatie te verzamelen welke delen van het plan eerst gerealiseerd zouden kunnen worden en hoe.
In een dag discussiëren is het duidelijk geworden dat ik een raamwerk moest ontwerpen i.p.v. een plan. Het was ook duidelijk dat er meer bronnen waren dan ik in eerste instantie had verwacht: er waren veel lokale partijen met initiatieven maar die wisten niet binnen welke kaders zij konden werken. Ik moest een kader (raamwerk) ontwikkelen waarbinnen deze lokale partijen invulling konden geven met hun eigen initiatieven en middelen.

METHODE: de overheid biedt structuren, stuurt en faciliteert; de mensen vullen deze structuren met hun eigen middelen; daarmee ze committeren, innoveren en geven feedback.

Project tekst:
Om de belofte voor Havana in de sociaal-politieke en economische context van Cuba te kunnen realiseren, stel ik een ruimtelijk kader en strategische ontwerpprincipes voor die gecombineerd kunnen worden met een combinatie van top-down en bottom-up ontwikkelingen. Tot slot stel ik een aantal katalysatorprojecten voor die meteen kunnen starten en het begin zijn van verdere ontwikkelingen die het ruimtelijk kader gaan invullen. Daarmee wil ik het ideaal van een gelukkige stad dichterbij brengen.

The Great Havana Forest. Van: enkele parken en niet geïntegreerd in de omgeving naar: een groot landschappelijk element met de Almendares rivier als ruggengraat.

Een gelukkige stad is een stad waar de inwoners gelukkig zijn, waarin mensen graag wonen, waar mensen willen werken, waar de inwoners willen bijdragen aan de samenleving, waarvan mensen trots zeggen: ik woon in deze stad. Tegelijkertijd moet die stad ruimten en systemen bieden om zijn mensen gelukkig te maken.

Ruimtelijk kader the Great Havana Forest

Havana kent een dubbele realiteit. Het is aan de ene kant een wereldberoemde stad vanwege haar schoonheid en haar vriendelijke en gelukkige mensen. Wat dat betreft zou je Havana een gelukkige stad kunnen noemen. Aan de andere kant worden mensen in het dagelijkse leven geconfronteerd met ongelukkige momenten. Bijvoorbeeld wanneer ze een uur of langer moeten reizen om naar hun werk te gaan, wanneer ze lang moeten zoeken naar basisartikelen, wanneer de openbare ruimten vol liggen met afval in plaats van bomen en wanneer hun huizen slecht of overvol zijn. Zo bezien is Havana een ongelukkige stad.

Strategische ontwerpprincipes 1 natuur en landschap 2 riool en afval infrastructuur 3 mobiliteitsinfrastructuur 4 productiesystemen 5 gebouw en buurt 6 vrijetijd en recreatie

In het gebied rondom de Almendares, komen veel van deze problemen naar voren in relatie tot de stad als geheel. De rivier is sterk vervuild, terwijl het een vijfde deel van de stad van water voorziet. De buurten rondom de rivier zijn vaak met de rug naar de rivier georiënteerd, de gebieden ertussen in worden vaak gebruikt om afval te dumpen of er ontstaan sloppenwijken. De meeste huizen in het gebied zijn ouder dan 50 jaar en zijn beschadigd, terwijl er überhaupt een gebrek is aan goede huisvesting. Recreatie vindt maar in enkele delen plaats. In het algemeen wordt de rivier verwaarloosd. Niettemin heeft het de potentie om een grootschalige scheg te worden waarbij veel problemen, zoals openbaar vervoer, huisvesting en recreatie, van de stad kunnen worden opgelost. Het kan mensen in Havana gelukkiger maken.

Het netwerk van actoren is noodzakelijk om het New Great Havana Forest te realiseren. In het centrum is het Great Havana Metropolitan Park (GHMP) verbonden met de belangrijke verantwoordelijken, terwijl het samenwerkt met gemeenschappen en initiatiefnemers.

Naam
Iruma Rodríguez Hernández

Contactgegevens
mail
website

Opleiding/studierichting
Amsterdam University of the Arts / Academy of Architecture

Wat doe je nu
Ik werk nu bij Ruimte en Duurzaamheid, bij de Gemeente Amsterdam, als senior stedenbouwkundige ontwerper. Ik de nabije toekomst wil ik graag en impuls geven aan het project op Havana. Daarvoor ga ik meerdere workshops en werksessies op Havana houden.

Wat hoop/wil je als ontwerper in de nabije en/of in de verre toekomst bereiken?
Ik de verre toekomst zou ik graag meer aan internationale projecten gaan werken, hoofdzakelijk in de geografische zuid. Ik wil manieren ontwikkelen om complexe problemen (great urban challenges) daar op te lossen.

Link naar afstudeerproject

Het geval van Osmel & the Green Island. of Hoe kan elke initiator de weg vinden door de methode?

Interieur van de fabriek van het Green Island Project. Mensen komen hier elk weekend voor de muziek en om te dansen. Ook voor het navigatierondje die het ‘Groene eiland’ rond het eiland heeft geïnitieerd. Nu kunnen mensen contact houden met het water! Het ‘Groene eiland’ en andere instellingen gebruiken deze recreatieve setting om campagnes te voeren voor milieueducatie en om het bewustzijn van het Grote Metropolitan Park van Havana te vergroten.