Gesitueerd in het Lauwersmeer, onderzoekt Simone Hermans met haar afstudeerproject De Wadloper hoe een gebouw, in dit geval een onderzoeksstation en bezoekerscentrum, zich in de tijd kan aanpassen aan de veranderende omstandigheden van zijn omgeving ten gevolge van de klimaatverandering.
Kan je je onderwerpkeuze (kort) en inspiratiebron(nen) toelichten?
Mijn ontwerpopgave is ontstaan vanuit het onderzoeken van het landschap. De onderzoekslocatie van het ontwerp is het Lauwersmeer, gelegen in Noord-Groningen, naast de Waddenzee. Dit gebied is door de jaren heen volledig ingepolderd en daardoor kwetsbaar geworden voor overstromingen vanuit de zee. Het water heeft geen ruimte meer om buiten de oevers te treden.
Vanuit dit vertrekpunt ben ik gaan onderzoeken hoe we dit landschap kunnen inrichten op een klimaatbestendige manier. De grenzen in het landschap moeten vervagen om ruimte te bieden aan de onvoorspelbaarheid van de natuur. Vanuit deze gedachte ontstond het idee om ook de statische aard van architectuur te herzien: een gebouw te ontwerpen dat zich aanpast aan de omgeving, in plaats van andersom.
Wat of wie zijn je inspiratiebronnen geweest voor je project en kan je dit (kort) toelichten?
Tijdens mijn afstudeerjaar ben ik op excursie geweest naar het Verdronken Land van Saeftinghe, een natuurgebied op de grens van Nederland en België. Het is de grootste brakwaterschor van West-Europa. Het gebied is volledig overgeleverd aan de natuur; dagelijks stromen grote hoeveelheden water vanuit de zee over het landschap. Het gebied omarmt het grillige karakter van de zee, in plaats van zich ertegen te verzetten. Dit biedt veel voordelen: tienduizenden vogels komen hier voedsel zoeken, broeden, rusten en overwinteren, en het gebied fungeert bovendien als een grote CO2-buffer.
In dit gebied staat het Veldstation Saeftinghe, ontworpen door RO&AD Architecten — een station voor vogel- en natuuronderzoek en vertrekpunt van excursies. Het station is volledig gebouwd met tweedehands materiaal. Zowel het natuurgebied als het gebouw vormden een grote inspiratiebron voor mijn project. Toch wilde ik hierin een stap verder gaan: waar het station een vaste plek inneemt in het landschap, wilde ik met de Wadloper een verplaatsbaar gebouw ontwerpen.
Masterplan Lauwersmeer | This project reimagines the impounded Lauwersmeer in the Reitdiep area in the north of Groningen. Based on landscape investigations, a master plan was drawn up to climate-proof the landscape by returning the Lauwersmeer to the Wadden Sea, turning it into a tidal area again. A new research and visitor centre for mudflat hikers will be placed in this tidal area: the Wadloper.
Benoem en beschrijf (kort) het sleutelmoment in je afstudeerproject.
Tijdens het ontwerpproces heb ik uitsluitend gebruikgemaakt van fysieke media in plaats van digitale. Door te ontwerpen met modellen en maquettes ben ik tot mijn eindontwerp gekomen. In een vroeg stadium had ik een landschapsmaquette gemaakt, waarin ik de volumes plaatste die ik wilde ontwerpen. Mijn ontwerp bestaat uit twee gebouwen die samen onderzoekscentrum De Wadloper vormen. Tijdens de locatiebepaling merkte ik dat ik geen vaste plek voor het paviljoen kon kiezen; ik bleef het verplaatsen over de maquette. Hieruit ontstond het idee dat het gebouw niet per se een vaste plek hoefde te hebben, maar juist een dynamisch karakter kon krijgen.
Wat zou jouw project voor de praktijk kunnen betekenen? (korte reflectie)
Met De Wadloper wil ik laten zien dat architectuur ook een praktische houding kan aannemen tegenover de uitdagingen van onze tijd. Het gebouw past zich aan de omgeving aan, in plaats van deze te willen beheersen. Ik hoop dat dit project ontwerpers én gebruikers aanzet om anders te kijken naar de rol van architectuur: als iets bewegelijk, benaderbaar en verbonden met de natuur.
Concept of the Wadloper | The reception and research centre is placed against the Zoutkamperdijk, thus connecting to the existing dike structure. The pavilion is located in the middle of the Wadden Sea and moves dynamically through the landscape. When the tide is low, visitors can walk to the building. When the tides rise visitors can retreat to the building, as if it were a kind of mound. However, when sea levels rise, the building can move through the landscape and ‘walk’ on the mudflats, just like the visitors.
Beschrijf (kort) wat ontwerpen voor jou betekent.
Als ontwerper heb je de kans om het bekende te herzien. Bij het ontwerpen van een gebouw of landschap is het de uitdaging om conceptuele visies te vertalen naar praktische en uitvoerbare oplossingen. Ontwerpen betekent voor mij het samenbrengen van twee disciplines: de ongrijpbare en de tastbare kant van architectuur. Ik heb gemerkt dat het fysiek houden van je ontwerp — door continu te blijven bouwen aan modellen — bijdraagt aan de maakbaarheid van architectuur. Door te werken met tastbare materialen krijg je meer grip op zowel de beperkingen als de mogelijkheden van je ontwerp.
Wat hoop/wil je als ontwerper in de nabije en/of verre toekomst bereiken?
Ik wil bijdragen aan een toekomst waarin duurzaam ontwerpen de standaard is, en waarin lokale en biobased materialen vanzelfsprekend worden toegepast. Het lijkt me belangrijk om als ontwerper buiten de gebaande paden te blijven denken om zo tot verrassende en relevante oplossingen te komen. Ook zou ik graag zelf een keer onderdeel zijn van het bouwproces, zodat ontwerp en uitvoering dichter bij elkaar komen te staan. Door beide werelden te verbinden, geloof ik dat je tot sterkere, beter doordachte architectuur komt.
Floorplan of the Wadloper | Because the building can ‘walk’ through the environment, it is important that the floor plan works in different configurations.
Projecttekst
In the Netherlands, the dangers posed by climate change are increasingly tangible in the near future. We see the consequences of this in our immediate vicinity in Groningen, for example the threat of sea level rise. How can we design for the future, dealing with fluctuations in water levels?
De Wadloper revises the static nature of architecture to respond dynamically to the changing environment. The landscape of Groningen will transform due to climate change, as this area is prone to flooding: located close to the Wadden Sea. A master plan is designed for this area, creating a resilient landscape for future changes. This landscape design refers back to the past in which dynamic coexistence with water was achieved through mounds. This is in contrast to present times, when dykes and pumping stations protect the land from the water. The plan introduces a new tidal area: the Lauwerssea. This climate buffer, connected to the Wadden Sea, collects and retains water, prevents flooding and reduces heat and CO2.
This newly created area offers the opportunity for an innovative form of architecture. A new visitor centre, De Wadloper, is designed through modelling and combines new technologies and aesthetics. The visitor centre, mainly for mudflat hiking, consists of two buildings: a traditional ‘static’ building and an innovative ‘dynamic’ pavilion. The pavilion, made of sustainable materials, is composed of different modules and is fully demountable. The modules can be deconstructed and connected to the other side of the building; therefore the building can ‘walk’ across the mudflats. In this way it can adapt to the rising sea level. The Wadloper offers a new language of architecture in which we accommodate ourselves to the mutability of nature and adapt architecture to its surroundings.
Exploded module | In the exploded axonometry, the different parts of the module are shown. The roof consists of recycled tarpaulins, rules, and recycled corrugated iron roof. The facade consists of wooden frames, a suspended balcony with fencing, guy lines and a rain gutter. The floor consists of the main construction, sub-construction with insulation in between, and then the wooden plank floor. These materials together form the construction kit of the Wadloper.
Afstudeerperiode
augustus 2023 – juli 2024
