Open Oproep Anders werken aan wonen

Oproep

Nederland staat voor een complexe woonopgave. Hoe kan deze uitdaging duurzaam, inclusief én vanuit de huidige en toekomstige woonbehoeften worden aangepakt? Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt ontwerpers uit om in samenwerking met overheden, organisaties, deskundigen en burgers te werken aan een integrale aanpak van actuele en toekomstige vraagstukken rondom wonen.

Heb jij een ontwerpend onderzoeksvoorstel gericht op de woonopgave in Nederland en wil je werken aan een duurzaam en inclusief ontwerpvoorstel waarin de huidige en toekomstige woonbehoefte centraal staat? En wil je hierin optrekken met lokale of regionale stakeholders en relevante experts? Dien een voorstel in voor een ontwerpend onderzoek gericht op vernieuwende perspectieven, strategieën en oplossingen voor de woonopgave in Nederland.

Open Oproep Anders werken aan wonen
• deadline indienen: uiterlijk 28 maart 2022
• aantal subsidies: 15 voorstellen à € 30.000 (fase 1)
• looptijd: mei 2022 – januari 2023, waarna aanvragen mogelijk is voor een vervolgfase à max. € 40.000 (fase 2)
dien een opstartsubsidie in, doorlopend tot en met 1 februari 2022, ter voorbereiding van een aanvraag (optioneel)

de woonopgave in Nederland
De Nederlandse woningmarkt zit op slot. Het woningaanbod is te eenzijdig, de huizenprijzen rijzen de pan uit en de doorstroming is gestokt. Het vinden van een geschikte én betaalbare koop- of huurwoning is voor steeds meer groepen in de samenleving onmogelijk geworden. De oplossing wordt nu vooral gezocht in het zo snel en veel mogelijk bijbouwen. Dat is, zo wordt steeds duidelijker, niet de enige en meest wenselijke manier om de woonopgave aan te pakken. Zeker als je beseft dat diversiteit binnen het woningaanbod in het licht van de veranderende woonbehoeften, hoog op de agenda moet staan. Maar ook omdat het benaderen van de woonopgave in samenhang moet worden gezien met het aanpakken van de klimaatopgave en de opgave om de sociale inclusie in steden en dorpen te bevorderen.

voor wie is deze oproep?
Gezien de complexiteit van de woonopgave is een integrale aanpak noodzakelijk. Een aanpak waarin sociale, economische, klimatologische, culturele, beleidsmatige, ecologische, erfgoed- en ruimtelijke aspecten in nauwe samenhang worden meegenomen. Dat wil zeggen dat een breed palet aan belanghebbenden hierin moet samenwerken, van gemeenten, gebiedsontwikkelaars, woningcorporaties, maatschappelijke initiatieven, marktpartijen en erfgoedspecialisten, tot wooncoöperaties, VVE’s en andere collectieven van bewoners. De koppeling van diverse belangen en aspecten, en het combineren van verschillende opgaven kan namelijk tot nieuwe inzichten en kansen leiden. Ontwerpers leveren in dit proces een belangrijke bijdrage. Zij zijn in staat om de complexiteit van de opgave inzichtelijk en bespreekbaar te maken. Ontwerpers kunnen in beeld brengen waar koppelingen van verschillende aspecten en opgaven kunnen plaatsvinden. Zij kunnen bovendien uiteenlopende belangen zichtbaar maken en samenbrengen vanuit het gemeenschappelijk belang.

Let op:
De ontwerpers zijn de hoofdaanvrager en zijn projectverantwoordelijk voor de uitvoering van het ontwerpend onderzoek. Samenwerkende partijen treden op als mede-aanvrager.

voor welke voorstellen kan subsidie worden aangevraagd?
De open oproep richt zich op projecten waarmee, op basis van ontwerpend onderzoek, op verschillende schaalniveaus vernieuwende perspectieven, strategieën en oplossingen worden ontwikkeld voor de woonopgave in Nederland. De toch al noodzakelijke verduurzaming van bestaande woningen en transformatie van wijken, die aan een volgende fase in hun levenscyclus toe zijn, biedt de ideale kans om tegelijk een nieuw narratief te ontwikkelen waarbinnen onderwerpen zoals verbouwen, verduurzamen, inclusiviteit, adaptiviteit, tijdelijkheid en nieuwe financiële en organisatorische modellen met elkaar worden verbonden.

Projectvoorstellen richten zich op één of meer van de volgende ontwerpopgaven:

andere woningen
De Nederlandse woningmarkt kent een eenzijdig woningaanbod, terwijl de samenleving verandert en de noodzaak voor passende woonruimte steeds groter wordt. Hoe kunnen we werken aan de fysieke verbetering en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en tegelijkertijd aan een divers en adaptief woonaanbod? Welke andere, duurzame en inclusieve, woonconcepten kunnen worden ontwikkeld die aansluiten op de woonbehoeften van nu en in de toekomst, en daarmee de doorstroom in de woningmarkt stimuleren?

andere wijken
Veel wijken in Nederland zijn toe aan opwaardering. Dit geldt met name voor wijken die aan een volgende fase in hun levenscyclus toe zijn, zoals ons erfgoed uit de jaren 50 tot en met 80. Tegelijkertijd moeten wij werken aan de verduurzaming van bestaande wijken om de klimaatdoelen te halen. Fysieke verbetering en verduurzaming op wijkniveau en verdichting van bestaande buurten en wijken kan niet alleen oplossingen bieden voor het woningtekort, maar ook bijdragen aan de verbetering van de leefbaarheid van de wijken. Welke integrale oplossingsrichtingen kunnen worden geformuleerd om bij te dragen aan de ontwikkeling van inclusieve, adaptieve en duurzame wijken, als het gaat om die enorme operatie op wijkniveau? Welke breed gedragen strategieën kunnen worden ontwikkeld om tijdens dat transformatieproces de verstoring van bestaande sociale structuren in de wijken en gentrificatie te voorkomen?

andere systemen
De ontsporing van de woningmarkt in Nederland wordt in verregaande mate veroorzaakt door het primaat van de economische logica. Hoe kan dat onderliggende systeem beter worden afgestemd op de diversiteit van de verander(en)de woonbehoeften van de Nederlandse samenleving en op de noodzaak tegelijkertijd de klimaatopgave en de sociale opgaven tegemoet te treden? Welke nieuwe financiële en organisatorische modellen hebben we daarvoor nodig? Op welke manier kan het ontwerp bijdragen aan het ontwikkelen van andere modellen en/of het opnieuw inrichten van de bestaande modellen? Hoe kan het ontwerp lokale en regionale overheden en markpartijen bijstaan in het herdefiniëren van bestaand beleid en/of het ontwikkelen van een breed gedragen, duurzaam en inclusief beleid rondom wonen?

ontwerpend onderzoek als methodiek
Ontwerpend onderzoek is, in de context van deze open oproep, een methodiek gericht op het ontwikkelen van concrete ruimtelijke voorstellen, strategieën en/of concepten die helpen bestaande systemen te herdefiniëren of opnieuw in te richten. Ontwerpend onderzoek is bij uitstek gericht op het ontwerpmatig verbinden van verleden, heden en toekomst en het samenbrengen van de systeemwereld, de leefwereld en de fysieke wereld. Daarmee geeft het ook antwoord op de vraag hoe je co-creatie kunt realiseren met betrokken burgers, ondernemers, deskundigen, organisaties en overheden. Het resulteert in relevante, kwalitatieve kennisontwikkeling, die leidt tot integrale toekomstperspectieven en mogelijke oplossingsrichtingen, maar ook tot nieuwe inzichten voor beleidsvorming bij overheden en marktpartijen.

fasering open oproep
De Open Oproep Anders werken aan wonen is opgedeeld in verschillende fases: een optionele opstartfase, een eerste fase na selectie, een eventuele vervolgfase en een eventuele impactfase.

Meer informatie op de website van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Meer informatie